دهکده ی ما

نمایشگاه نقاشی خط از تقی مهران،ایت الله احمدی وعزیزالله

2012-02-05T10:05:00.001+04:30

تمام دوستانیکه علاقه به هنر نقاشی و خوشنویسی دارند می توانند در نمایشگاه خوشنویسی که امروز ساعت 2 بعد از ظهر درانجمن خوشنویسان افغانستان دایر می گردد اشتراک نمایند

شماره تماس 0799103989

آثاری نقاشی از محمد تقی مهران

2012-02-05T09:53:00.000+04:30

خیلی کارهای این هنر مند را دوست دارم وبهمین خاطر چند نمونه ازاثار او را در این جا گذاشتم

عکس نقاش

روزهای خدا حافظی با هند

2012-01-04T11:20:00.000+04:30

در این روز ها با ید بساط ببندیم و اماده سفر به وطن شویم وامروز با مر کز اموزشی خود خدا حافظی کردیم و اګر با ور ندارید این هم عکس یاد ګاری مان

TIME IS NOT GOLD

2012-01-03T10:47:00.000+04:30

I know time is criminal when I saw her eyes I understood
When her eyes saw me turned up and her mouth opened her tong told me :”welcome and set here “
I had some Ignition feeling I was frighten than her lip kissed my forehead and the lip color was like stomp on my forehead then her lip kissed my lip and her hands drugged me to her body for a few moments I felled I am in paradise and then I became tired and I lied down .
Her tong was not clear for me because she was speaking by different language but her eyes told me i am not criminal and time changed me to a free girl and pleas go an other man will com here.

مرگ بر گاندي و هر چه ايده هاونظريه هايي كثيف وسيستم هاي غلطي كه اوبنا نموده است

2012-01-03T10:24:00.005+04:30

شايد در هر جاي دنيا كه باشيد حد اقل يك خانه اي براي سپري نمودن شبها ويك لقمه ناني براي خوردن نصيب تان شود اما در بطن كشوري كه حتي لاف از پيشرفت ميزند ، مردماني هستند كه بايد صبح تاشب بالاي دوچرخه مسافر ببرند تا 50 روپيه (يك دالر) بدست بياورند وبا اين پول نمي شود حتي يك بوتل وسكي خريد ، اطفالي بي پدر ومادري هستند كه روزانه 10 روپيه از طريق گداي درامد دارند و شبها هم بايد در كنار جاده ها بخوابند ، زناني هستند كه بجاي گاب از انها براي قلبه كردن زمين استفاده ميشوند و زنان هستند كه معادل هر جان فروشي شان فقط 100 روپيه (دودالر) اخذ مي كنند و هر روز جان خود راحد اقل در اخطيار بيست مرد قرار بدهد تا مقدار اين پول را كرايه اتاق واندك ان شايد غذاي بخور ونميري براي شان مهيا گردد،
اي كاش همه مردم اين كشور همينطور مي بود، درانصورت جزاز كشور هاي فقير محسوب مي شد و مورد توجه ارگانهاي كمك كننده قرار مي گرفت ، اما حيف اين قشر ضعيف جامعه در كنار قشر ديگري از اين جامعه قرار دارند كه حد اقل روزانه 100000درامد دارند واطفالي هستند كه مصرف مدرسه شان روزانه به 1000روپيه ميرسند، زناني هستند كه دربهترين قصر ها زندگي ميكنند و زناني(معمولا بازي گران فلم ها) هستند كه معادل يك شب شان 100000 دالر اخذ مي كنند .
اين تفاووتهاي زياد بين اقشار جامعه هند خود نمايانگر سيستم نادرست اجتماعي در اين كشور محسوب ميشود.

بخدا ازبس كه خدا زياد شده آدم گيچ ميشه

2012-01-03T10:24:00.002+04:30

درهر كوچه وپس كوچه هندخداهاوخانه هاي براي خدا هاشان بشكل هاي مختلف ساخته شده ودر اين كشور پيروان خداي به خداي ديگري وپيروانش كاري ندارند ، و هيچگاهي خطري انتحاري خداهاراتحديد نمي كند. وخود خداها نيز بشكل مسالمت آميز دركنار هم زندگي ميكنند.
وهر خداي كه بزرگتر وعظيم است بندگان او نيز از شرايط بهتري زندگي برخوردارند وامان برپيروان خدايان كوچك و كهنه كه همه اي شان مفلس اندو بيچاره وبدترين شرايط زندگي را هم مردماني دارند كه خدايشان اينجا به چشم نمي خورد واحل كشورهاي ديگر است.

سالروز تولدم

2011-12-28T09:23:00.007+04:30

بنام مادر بخشنده ومهربانم

مادرم می ګوید بیست وهشت سال پیش درچنین روزی ودر یک زمستان سرد ودر
یک شهر وکشور بیګانه بدنیا آمدم.
شایدتنها خانه واده ام بوده که از تولدنوزادش خورسند ګشته امابرای ان شهروکشورتولد یک موجود منفوری بیش نبودم، این را دردوران مدرسه ومکتبم وبخصوص وقتیکه از کلاس به جرم افغان بودنم کشیدندو انداختندم خارج از مرزشان ،درک کردم.
ودردیاری که به جرم ان مجرم محسوب میشدم نیز چهره ام ازنژادی هست که نباید میبودوحالا که هست بایدنباشدوبمیرد،ودرک میکنم که جای برای بودنمان نیست.
خواهش می کنم ای کسانی که بعد از این به این دنیای لعنتی میآیید، نیاید! چون در اینجا جای برای شما نیست واګر امدید هم از نژاد من و از نژاد سیاه بدنیا نیاییدورنه پشیمان خواهید شد.

تالار مدرن سینما

2011-12-23T10:23:00.001+04:30

درظاهراین یک کره زمین است اما درحقیقت تالار سینمای سه بعدی می باشد وپرده سینما نیز ۳۶۰ درجه بوده یعنی تمام دید چشم را پر می کند یعنی غیر از پرده سینما چشم جای دیګر را نمی بیندو وقتی تماشای فلم کامل انسان خود را داخل فلم حس می کند.
و راستی وقتی تماشای فلمی باید کاملا با پشت خوابید و به طرف بالا باید نګاه کرد

زنده باد پاکستان یا مرده باد؟!

2011-12-22T14:25:00.001+04:30

دیروز در منطقه ای که سرحد پاکستان وهند بود رفتیم و چیزی که خیلی جالب بود : محلی بود که مانند تالار تیاتر بین مرز دوکشور واقع بود و از سمتی صدای زنده باد پاکستان ،سمتی دیګری صدای مرده باد پاکستان نعره می شد . ما هم در ګوشه ای سا کت و ارام جریان را مشاهده میکردیم اما دیدیم که تعدادی از مردم متوجه ما هستند که چرا ما شعار نمی دهیم ؟
و ماهم در بین دو راه ګیر مانده بودیم چون اګر می ګفتیم ؛زنده باد پاکستان؛ بخاطر جنایت های که کرده پیش خود خجیل می شدیم و دل مان نیامد که بګوییم ؛مرده باد پاکستان ؛چون یک کشور اسلامی است بلاخره فریاد زدیم؛ اګر پاکستان دیګر تروریست تربیه نکننددر انصورت زنده باد پاکستان؛

این هم زیارتی که کاملا از طلا ساخته شده

2011-12-22T13:44:00.000+04:30

واقعا تفاوت ها در اینجا خیلی زیاد است مثال مردمی را درهند میبینی که نان برای خوردن ندارند و شبها در سرمای زمستان بیرون میخوابندامادرهمین شهرو دربین همین مردم زیارتی است که کاملا از طلا ساخته شده و این هم عکسی از زیازت ومردم

برګزاری محفل عزاداری در چنین شرایط حساس دلیل منطقی ندارد

2011-12-07T09:35:00.002+04:30

خیلی درد آور است ، بخاطر عزاداری مرده ای خودت بمیری و بخاطر مرګ تو خا نواده ات را عزادار کنی،
در شرایط کنونی افغانستان هیچ دلیل منطقی برای برګزاری وشرکت در چنین محافل وعذاداری ها وجود ندارد و نباید لقمه به دهن مخالفین دین و وطن داد

محرم

2011-11-30T10:38:00.000+04:30

فکر می کنم باز هم تعدادی ازمردم کشورم دراین روزها وشبها به سرو صورت شان می کوبند ،به مسوولین دین پول میدهند تا برای شان اسطوره ی مکرری را باز ګو کنند وشعر های ایرانی بخوانند ودانسته وندانسته اشک می ریزند.
اګر چه این روند خود یک فراری ازتعمق وتفکردر دین است باز هم چون من هم یک عضوی از کشورم هستم این ماه را تصلیت می ګویم

۳۹

2011-11-23T11:51:00.002+04:30

قرار است یک سفری چند روزه در دهلی (تاج محل) داشته باشیم وچیزی که برایم خیلی جالب است اینکه با موتر پلیت ۳۹ سفر دارم و می خواهم ازمایش کنم تا این ۳۹ چه تقصیری دارد
در این سفر نامم ۳۹ ،در تاریخ ۳۹ ، با موتر ۳۹ واګر شد شماره اتاقم را نیز درانجا میخواهم ۳۹ انتخاب کنم تا ببینم این ۳۹ با من چه می کند
ونام این سفرم را هم ۳۹ می ګذارم

کاش امروز اصلا نمی بود

2011-11-23T11:19:00.004+04:30

امروز خیلی شرمیدم ، همینکه داخل کلاس شدم همه ای شاګردان (حدودا از ۳۰ کشور جهان ) با یک صدا ګفتند اقای ۳۹ خوش امدی وشروع به خندیدن کردند
وقتی جریان را برسیدم متوجه شدم که عیب درخودم نه بلکه در مجلس عنعنوی کشورم بوده واین موضوع خیلی برای اینها جالب بود و حالا برای تمسخر نام من را ازجدول اول حاضری به ۳۹ انتقال داده و مرا اقای ۳۹ صدا میکنند
مجبورم بهای این بی فرهنګی وکلای محترم را من در کلاسم بپردازم

ای کاش یا من در اینجا نمی بودم یا مجلس نماینګان ... ویاهم این عدد۳۹ لعنتی در سلسله اعداد نمی بود

زندګی درکنارجاده ها

2011-11-14T08:51:00.000+04:30

اگرچه چنديگر يكي اززيباترين شهر هاي هند ومردم چنديگرنيزدرمقايسه ديگر شهرهاي اين كشور از اقتصاد خوبي برخوردارند،اما باز هم اگرشبها درخيابان اين شهر زيبا قدم بزنيد مردماني را خواهيد ديد كه دركنار جاده ها مي خوابند ، مي خورند ، مي كنند، مي شاشند وخلاصه اينكه زندگي مي كنند.
اينجا اگر داشتي (منظورم پول است) به همان اندازه انسان محسوب مي شوي واگر نداشتي مجبور مانند سگ هاي ولگرد روزها آشغال بخوري وشبها دركنارجاده ها ، پس كوچه هاودر آشغالداني هابخوابي كه در آنصورت مردم نيز ترا بهتر از آن حيوان نخواهند ديد.

روزمحصلین خارجی در هند

2011-11-14T08:47:00.001+04:30

وقتي داخل شدم ديدم كه همه دست ميزنند وبعضي ها هم روي ست‍‍‍ژمي رقصند،
ازكنار دستي يم جريان را پرسيدم ودريافتم كه بمناسبت روز دانشجويان خارجي درهند ، تجليل گرديده وگردانندگي محفل را نيز دانشجويان افغان به عهده داشتند دراين محفل اگرچه كسي را نمي شناختم واز اينكه دانشجويان درمقابل بعضي از كساني كه در صف اول سالون نشسته بودند ،سر تعظيم خم مي كردند فهميدم كه استادان وديگرمسئولين Panjab university نيز اشتراك دارند،اينهم چند عكس از محفل:

یکی ازاینهامنم

2011-11-08T08:39:00.003+04:30

یکی ازاینهامنم ، مادرست درجلو‍‍‍‍‍‍ي پاركي درچانديگرايستاده واين عكس را بطوريادگاري بايكي از همكلاسي هايم گرفتم . اگرچه رنگ پوست ، سن ، زبان وكشورمان متفاوت است امابراي انسان بودن مان هيچ عيبي ندارد، به نظربعضي هاهردوي مان ازنسل انسانهاي درجه دوم هستيم وگويا غيرازتفكروانديشه،دربازاري زيباي هيچ ارزشي نداريم واين باورها تقريبا خودمان رانيزمايوس ساخته بود اما امروزوقتي داخل همين پارك شدم ديدم كه تمام ساختمان پارك ، مجسمه ها وهرانچيزي زينتيي كه درپارك بود همه اش ازاجناس دسته دوم ساخته شده وواقعا خيلي زيبا بود حتا ازديگر جاها زيباتر .فكركردم وباور مندشدم كه درساختن جهان باماانسانهاي درجه دوم ها هم مي شود كه ساختار هاي خيلي خوبي راداشت حتي بهتر ار ديكران ,
اين هم چند عكس از داخل پارك:

مراببخشيد

2011-10-18T14:30:00.000+04:30

اينجا غير انكليسي وهندي هيج ليساني را كسي نمي فهمند و هرجه تلاش كردم نتوانستم كمبيوترم را با فارسي عادت بدهم و اكر بعضي كلمات بشكل براكنده امد مرا ببخشيد

دخترك كدا

2011-10-18T14:21:00.001+04:30

لب هاي تركيده اي دخترك مي كفت خيلي كرسنه ام اما وقتي دست در جيبم نمودم تا بول خورده اي را در اورده وبه دست كوجك اوتحويل دهم اما خورده نبود ووقتي در اوتاق بركشتم ان شب خوابم نبرد وهمه اش به فكر اوبودم وقتي ادم ان ساختمان هاي بلند وقشنك دهلي را ميبيند ومردم فقيري كه شبهارا در بيرو ن در كنار جاده ها بسر ميبرند و مصروف كداي اند دل ادم ميميرد وفعلا عادتم شده تا شبها در فضاي قشنك بنجلور بيرون رفته ومردمي را كه با جه مشكلاتي بسر مي برند مشاهده كنم اما با تصوير هر كدامي بياد دختركي كه در دهلي ديده بودم مي افتم وخيلي رنجم ميدهد بخاطري كه او خيلي كرسنه بود

بجه ها خداي جديدكمبيوتر هندوها اند

2011-10-18T14:02:00.001+04:30

مدتي است كه در بوهنتون CDACدر هندوستان مصروف تحصيل هستم و فكر ميكنم هندي ها واقعا خودشان را در هر قسمت تاحدىي رسانده و ديكر مجبور نيستندتا مثل ايراني ها به دروغ خودشان را كلان نشان بدهندو مخصوصا در بخش كامبيوتر خيلي خبره اند بعضي اوقات درجريان درس فكر مي كنم كه خداي كنوني كمبيوتر هندي ها اند

جشنواره تیاتر افغانستان امروز آغاز شد

2011-09-25T14:29:00.000+04:30

امروز در جشنواره تیاتر در دانشکده هنرهای دانشگاه کابل رفتم و جشنواره طبق معمول افتتاح گردید و چیزی که برایم جالب بود این بود که دوروز قبل یک دختر دانشجویی صنف چهارم گرافیک این دانشکده یک پسر دانشجوی موسیقی رابه ضرب چاقو کشته بود وخون او را در اطراف دانشکده دیدم که این خیلی برایم سخت تمام شد وتحت تاثیر قرارم داد

فرزندان ناخلف

2011-07-03T10:03:00.002+04:30

مدتی پیش اولین همایش سینمای افغانستان باحضورتقریبا300 سینماگر افغانی درتالار کابل تیاتر برگزارشد
دراین همایش لوب ولعاب سینمای افغانستان گردهم امده وروی مشکلات موجود سد راه سینما افغانی وراهکارهای ان صحبت گردید وکمره های تلویزیون هانیزجریان راثبت نمودند.اما جای تاسف ایجاست که اکثر این تلویزیون ها خبری ازاین همایش نشر ننمودند .

اولین همایش سینمای افغانستان

2011-07-03T09:56:00.000+04:30

اولین همایش سینمای افغانستان روز 23و24جوزادرسالون کابل تیاتر برگزار شد.
دراین همایش که از طرف وزارت اطلاعات وفرهنگ افغانستان دایرگردیده بود سید مخدوم رحین وزیر اطلاعات و فرهنگ ،داکتر واحد نظری ریس شورای عالی مطبوعات وفرهنگ ،انجینر لطیف احمدی ریس افغان فلم ودیگرسینما گران افغانستان حضورداشتند ،هدف این همایش بیرون رفت از مشکلات که سد راه سینمای افغانستان است وراه های پیشرفت سینمای کشور ازطرف سینماگران ارائه گردید و دراخیر این همایش دوروزه مقرره ای از طرف هیات برگزاری سیمینار به ریاست اقای نظری وهمکاری دیگر سینماگران تصویب گردید. که ماده های این مقرره قرار زیر است:

مواد قطعنامه:

الف :

۱. شناسایی هنر سینما به عنوان هنر برتر در افغانستان از سوی دولت جمهوری اسلامی افغانستان و احترام به آن از سوی همه نهاد های رسمی ، امنیتی و قضای کشور.

۲.ایجاد صندوق پولی حمایت از سینمای افغانستان از سوی دولت.

۳. ایجاد کمیسیون مستقل رهبری سینمای افغانستان.

۴. تدوین قانون سینمای افغانستان با احترام به قانون اساسی کشور و قانون رسانه ها ، به زودترین وقت ممکن.

۵. تعین روز ی بنام سینما در کشور و تجلیل همه ساله از آن بطور رسمی و غیر رسمی.

ب : بخش آموزش سینما

۱. ایجاد مضمون هنر در نصاب تعلیمی کشور برای تمامی مکاتب از صنف اول تا ۱۲. البته این مضمون با محتوای شناسایی دانش آموزان از همه عرصه های هنر میباشد و وسیله ایست برای رشد و ارتقای ذهنی و فکری و زمینه ایجاد فضای سالم در جامعه هنری.

۲.برنامه ریزی منظم و عملی کردن آنها برای بلند بردن ظرفیت ها در نهاد های آموزشی هنری مانند لیسه عالی هنر ها و فاکولته هنر ها. همچنان ایجاد دیپارتنمت سینما و تیاتر در نهاد های تحصیلات عالی ولایات کشور.

۳.ایجاد امتحان اختصاصی برای ورود و جذب محصلین با استعداد و هنرجو در فاکولته هنر ها

۴. فراهم آوری زمینه های تحصیلات عالی در رشته های مختلف سینمای در بیرون از کشور با استفاده از بورسیه های اعطا شده توسط کشور های دوست و یا با مصرف دولت برای دانشجویان مستعد.

۵. کاریابی برای دانشجویان فارغ التحصیل عرصه سینما و تلویزیون و جذب آنها به موسسات سینمایی، تلویزیونی دولتی و خصوصی.

۶. برگزاری سالانه جشنواره فلمهای دانشجوی با جوایز نقدی در سطح کشور.

۷. بخاطر آگاهی و رشد بیشتر سینماگران ، ایجاد کتابخانه و یا انکشاف کتابخانه های موجود، ایجاد بایگانی فلم های برتر تاریخ سینما در ریاست افغان فلم و اتحادیه سینماگران به همکاری دولت ، کشور های دوست و نهاد های سینمایی مستقل.

۸. برگزاری محافل نقد فلم توسط ریاست افغان فلم ، اتحادیه سینماگران افغانستان و کمک به برگزاری همچو نشست ها در کانون های سینمایی و رسانه ها.

۹. چاپ یک مجله سینمایی از سوی افغان فلم ، چاپ نشریه سینمایی از سوی اتحادیه سینماگران افغانستان در پهلوی نشرات مستقل و خصوصی، با استفاده از صندوق حمایت از سینمای افغانستان.

۱۰. کمک و سوبسید دولت در همکاری با حمایتگران خصوصی داخلی و نهاد های علاقمند خارجی ، در برگزاری یک جشنواره بین المللی سینما در کابل یا یکی از شهر های مناسب در کشور، زیر نام خاص، بطور همه ساله. برای مدیریت این جشنواره یک تشکیل کوچک دایمی با حمایت وزارت اطلاعات و فرهنگ حتمی و ضروری می باشد.

۱۱. راه اندازی کنکور فلمنامه نویسی از سوی اتحادیه سینماگران و افغان فلم همه ساله و دعوت از نویسنده گان و فلمنامه نویسان از سراسر کشور و افغان های خارج از کشور.

۱۲. اجرای برنامه های منظم نمایش فلم برای کودکان و نوجوانان در مکاتب، لیسه ها و کانون های ذیربط .

۱۳. برای بالا بردن سلیقه و بینش بیننده عادی ، وزارت اطلاعات و فرهنگ مکلف است تا رسانه های چاپی، تصویری و آوایی را وظیف دهند تا همه آنها در همکاری با همدیگر برنامه ویژه سینمای ، نقد فلم ، پخش فلم های از میان فلمهای برتر تاریخ سینمای جهان ، سینمای منطقه و کشور را روی دست گرفته به منصه اجرا درآورند.

۱۴. برای بالابردن سطح حرفوی سینماگران و هنرجویان این عرصه، برگزاری کارگاه ها ( ورکشاپ ها ) اختصاصی با حضور اساتید خارجی و داخلی از سوی افغان فلم ، اتحادیه سینماگران ، فاکولته هنر هاو لیسه عالی هنر ها.
تبصره: موسسات خصوصی فلمسازی و شبکه های تلویزیونی در قدم نخست باید از کارگاه ها بیاموزند.

۱۵. جلب حمایت جامعه جهانی برای کمک به توسعه ی نهاد های آموزشی سینما در پایتخت و ولایات کشور.

۱۶. کمک و سوبسید دولتی برای چاپ کتاب های سینمایی و تورید کتب سینمایی به زبانهای مختلف و توزیع آنها در قدم نخست به کانونهای آموزشی سینما.

ج : بخش تولید سینمای و فلمهای تلویزیونی

۱. طرح و به اجرا گذاشتن یک لایحه جامع از سوی اتحادیه سینماگران و افغان فلم برای دستمزد های اصناف مختلف سینما، کرایه و سایل و محلات فلمبرداری ، با در نظرداشت معیار های کشور های منطقه و شرایط کشور.

۲. برای بالا بردن و ارتقأ کمی و کیفی تولید در سینمای افغانستان و بهبود در روند سختار های سینمایی که بتواند در رقابت با سینمای کشور های همسایه برای خودش جای پای پیدا نماید، دولت جمهوری اسلامی افغانستان مکلف است موارد زیر را به نفع سینمای کشور و سینماگران افغانستان ، عملی نماید:

• رفع مالیات بر عایدات از موسسات سینمای و سینماگران، برای حداقل ۵ سال از نافذ شدن مواد این قطعنامه یا قانون سینما که موارد در آن درج خواهد شد.
• رفع و بخشودن تمام جرایم مالیاتی بر موسسات سینمایی از سال ۱۳۸۱ تا حال.
• ایجاد تسهیلات در عرصه های گمرکی و واردات وسایل، مواد خام مورد ضرورت پروژه های فلمسازی
از طریق همه ی بنادر زمینی و هوایی کشور.
• به کرایه دادن وسایل تخنیکی سینمایی از سوی نهاد های دولتی به موسسات خصوصی با ۵۰ در صد تخفیف.
• محدود ساختن واردات بی رویه فلم ها، سریال ها و کلیپ های موسیقی و تبلیغاتی خارجی( در فورمات های مختلف نوار سینمایی ، دی وی وی ، سی دی، بلو ری و نوار های ویدیویی) به داخل کشور از راه بالا بردن مالیات و محصول گمرکی بسیار گزاف برا ورود آنها.
• مالیات گزاف بر نمایش این فلم ها در سالون های سینما، شبکه های تلویزیونی و کیبلی ، ویدیو کلپ ها و بعضی از تالار ها.

۳. تمام عواید از درک مالیات و محصول گمرکی بر این نوع فلم های ذکر شده در بند بالا ، بر اساس فرمانی خاص از مقام ریاست جمهوری و تغیراتن اساسی در مواد قانون مالیات، مستقیمأ به صندوق حمایت از سینمای افغانستان تعلق خواهد گرفت. هیچ ارگان رسمی و دولتی حق مصرف از پول این صدوق را نخواهد داشت الی کمیسون مستقل رهبری سینمادر سطح کشور.

۴. کمک همین صندوق حمایت از سینمای افغانستان به برنامه توسعه وی سینمای کشور با برنامه ذیل:

• گزینش ۱۲ برنامه فلمنامه خوب و با محتوا از سوی کمیسیون مستقل رهبری سینمای افغانستان
• ساخت ۱۲ برنامه فلم داستانی هنری در یک سال با استفاده از فلمنامه های منتخب.
• گزینش ۵۰ برنامه فلمنامه در بخش های فلم کوتاه داستانی، مستند ، انیمیشن ، از سوی کمیسیون مستقل رهبری سینمای افغانستان.
• ساخت این ۵۰ برنامه فلم از میان فلمنامه های منتخب در ظرف یکسال.

۵. کمک به ایجاد سینمای ویژه کودک و نوجوان در کشور با استفاده از امکانات همین صندوق حمایت و همکاری نهاد های خارجی ذیعلاقه.

۶. وادار ساختن بانک های دولتی و خصوصی برای دادن قرضه های کوچک بدون سود به سینماگران .

۷. برای ایجاد فضای سالم و حرفوی سینمایی باز بینی دوباره تمامی موسسات خصوصی ایکه طی ده سال اخیر از وزارت فرهنگ و آیسا مجوز گرفته اند.
لغو مجوز آنعده از موسساتی که معیار های لازم برای تولید و پخش فلم را دارا نیستند و از حرفه سینما برای امیال نا مشروع ، سوء استفاده می کنند.

تبصره: این معیار ها توسط کمیسیون مستقل رهبری سینمای افغانستان تعین و تدوین می گردد.

۸. ارزشگزاری فلمهای تولید شده توسط موسسات سینمایی دولتی و خصوصی از سوی کمیسیون مستقل رهبری سینمای افغانستان و تعین سقف کمک به تولیدات بعدی آنها به تناسب ارزش فلم تولید شده شان، از صندوق حمایت

۹. کمک دولت به خصوص شهرداری کابل برای ساخت یک شهرک سینمایی ( جای که بتوان با ساخت دیکور های بیرونی و درونی، فلم و سریال تهیه کرد)

۱۰. کمک دولت برای فراهم آوری زمینه های مساعد، سهل و معیاری سینما برای تولیدکنندگان خارجی و کشانیدن آنها به افغانستان. بعنوان مثال کشور مراکش که با گزینش چنین سیاست درهای باز برای هالیود و اروپا در ۴۰ سال اخیر به یکی از پردرآمد ترین کشورشاخ افریقا مبدل گشته است. تهیه فلم های خارجی در افغانستان باعث خواهد شد تا:

• سرازیر شدن سرمایه های هنگفت بیرونی به داخل کشور
• شغل زایی برای تعداد کثیری از افراد فنی و هنرپیشگان ما
• تبادل تجارب و زمینه های آموزش عملی برای سینماگران ما
• شهرت افغانستان به عنوان یک منطقه امن و جهانگردی

۱۱. ایجاد یک آرشیف ملی فلم به همکاری افغان فلم و اتحادیه سینماگران افغانستان از فلمهای تولید شده در سراسر کشور در هر فورمات تولید شده. در این راستا این فلمها از مراجع مختلف با همین منظور خریداری شوند.

د. پخش فلم

۱. به اجرا گذاشتن قانون کاپی رایت علی الخصوص در عرصه تولیدات سینمای تلویزیونی در افغانستان.

۲. بررسی موجودیت ، مجوز فعالیت و برنامه های پخش کننده گان فلم دی وی دی و سی دی در کابل و ولایات .

۳. ایجاد یک روش کارآ ، موثر و مصئون پخش فلم در کشور توسط اتحادیه سینماگران، افغان فلم

۴. افغان فلم موظف است تا سینما های دولتی و خصوصی را مجبور بسازد تا سالون های سینما های شانرا مجهز با سیستم های جدید تکنالوژی بسازند.

۵. وزارت اطلاعات و فرهنگ و افغان فلم طبق لایحه جدیدی به سالون های کوچک سینمای دیجیتال در سطح پایتخت و ولایات ، اجازه فعالیت دهند.

۶. سالون های سینما دولتی و خصوصی در پایتخت و ولایات، در صورتی میتوانند فلم خارجی نمایش بدهند که در یک ماه، یک هفته فلمهای افغانی را به نمایش بگذارند. این فلم ها میتواند مریوط به سینمای خصوصی و افغان فلم باشد.

۷. فلمهای جدید افغانی پس از افتتاح حق دارند که فلمهای شانرا در موافقه با سالون سینما برای هر مدتی لازم به نمایش بگذارد. در همچو موارد اداره سینما صرفأ ۴۰ درصد از عواید را به خودش اختصاص میدهد و ۶۰ در صد به تهیه کننده فلم تعلق خواهد گرفت.

۸. پخش دی و دی و فورمات های دیگر فلم از سوی پخش کننده گان که جواز در دست دارند ، از طرف دو نهاد مهم یعنی افغان فلم و اتحادیه سینماگران نظارت خواهد شد. در مورد طبق لایحه مشخص ، عمل میشود.

۹.شبکه های تلویزیونی خصوصی و دولتی با توافق تهیه کننده یا پخش کننده فلم میتوانند فلمهای افغانی را در بدل پرداخت پول به نمایش بگذارند. دولت هم برای تشویق این شبکه، صرفأ از همان زمان معینه مالیه اخذ نخواهد کرد.

۱۰. انترنت به یک پخش کننده عمده فلم مبدل شده است. برای جلوگیری از پخش غیر مجاز فلم های افغانی از این طریق ، راهکار های جدی و جدید باید وضع نمود.

۱۱. همانگونه که در بخش آموزش ذکر گردیدبرگزاری یک جشنواره بین المللی یکی راه های تشویق سینماگران افغای به تولید و پخش فلم است. باید در این جشنواره بخش خاصی را به سینمای افغانستان اختصاص داد.

۱۲. ایجاد جشنواره فلمهای کوتاه ، مستند، سینمای کودک و نوجوان ، برای توسع و تشویق هر چه بیشتر سینماگران جوان، با جوایز مادی و معنوی. مهمترین بخش داشتن تشکیلات کوچک مدیریتی است که این جشنواره ها را برگزار نماید. این تشکیلات از صندوق حمایت سینمای افغانستان تنخواه خواهند گرفت . ولی برای برگزاری جشنواره ها، منابع دیگری جستجو شود.

۱۳.ایجاد یک مدال دولتی یا نشان ملی برای تجلیل از بهترین های سینمای افغانستان در طول یکسال ، که از سوی شخص رئیس جمهور تفویض خواهد شد.
۱۴. کمک به توسعه سینمای سیار افغان فلم و همچنان موافغت دولت به ایجاد همچو واحد های سیار از سوی نهاد های خصوصی در کشور.
۱۵. وزارت اطلاعات و فرهنگ در همکاری با وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی افغانستان و بخش های فرهنگی سفارت خانه های ما با طرح برنامه دقیق، هفته فلم های افغانی را در کشور های دوست برگزار خواهد کرد و همانگونه سهولت را برای برگزاری هفته فلمهای کشور های دوست در کابل و و لایات کشور آماده خواهد ساخت.
۱۶. چاپ همه ساله تقویم ویژه سینمای افغانستان از سوی اتحادیه افغانستان.
۱۷. برای ارجگذاری سینمای افغانستان، نامگذاری بعضی از جاده ها و محلات در پایتخت و ولایات کشور ، بنام بزرگان سینمای افغانستان که در میان ما نیستند.
۱۸. شهرداری شهر کابل و شهرداری شهر های بزرگ در ولایات ، موظفند تا تجار ملی را که اقدام به ساخت بنا های تجارتی مثل تاور ها، مارکیت های بزرگ می نمایند، مکلف سازند در نقشه ساختمانی شان ، بنای سالون های بزرگ و کوچک سینما را در نظر بگیرند. در بعضی موارد این مورد به عنوان یک پیش شرط مجوز ساختمان از سوی شهرداری اعلان گردد.
۱۹. باز ساز و یا نو سازی سالون های سینما ها در شهر های بزرگ و ولسوالی های درجه یک و درجه دومِ، با همکاری شهرداری ها و اشخاص انفرادی.
۲۰. برای روند پرورش و تربیه بیننده خوب و اندیشمند، دولت یک مقدار پول معین را برای وزارت خانه های مختلف تخصیص بدهد تا با آن ماه دو بار تکت نمایش فلمهای افغانی خریداری شود و دانش آموزان ، دانشجویان و کارمندان دولت تشویق شوند به تماشای فلم های افغانی بروند.
اینک قطعنامه ذیل که مواد بالا در آن مندرج گردیده است ، با اکثریت آرا شرکت کنندگان نخستین سیمینار سینمای افغانستان ، پس از بحث و تبادل افکار ، به تصویب رسید. سیمینار مشخص نمود تا هئیت برگزاری سیمینار در عملی شدن و پیگیری این قطعنامه توظیف و از اجرات خویش در جلسات معین سینماگران که با ابتکار اتحادیه سینماگران افغانستان برگزار خواهد شد، گزارش دهند.
برای رسیدن به یک سینمای متعالی و انسانی در افغانستان عزیز ، از بارگاه ایزد منان توفیق استدعا می نمایم.

با احترام

اشتراک کننده گان نخستین سیمینار سینمای افغنستان

کابل ۲۴ جوزای ۱۳۹۰ خورشیدی

وای خدای من جواد ماراگرفتی؟!

2011-06-07T18:40:00.000+04:30

امروز شهادت جواد ضهاک رئیس شورای ولایتی بامیان را شنیدم خیلی متاثر شدم اوواقعا در خدمت وطن ومردم این دیار بود واین واقعا درد ناک است

همایش ملی سینمای افغانستان

2011-05-29T12:24:00.001+04:30

بچه ها سلام وخبر اینکه قرار است یک همایش سینمای در افغانستان دایر گردد واین همایش تحت عنوان "اولین همایش ملی سینمای افغانستان" به مدت دو روز 23 و24 جوزا ازطرف وزارت اطلاعات وفرهنگ افغانستان وشوراي عالي مطبوعات وفرهنگ افغانستان دایرمی گردد.
اعضای کمسیون تدویراین همایش 17 تن از سینماگران برتر کشور بوده وقراراست حدودا دوصد تن از سینماگران داخلی وخارجی در همایش اشتراک ورزند،
در همایش ملی سینمای افغانستان روی سینمای افغانستان وجهان ودیگر موضوعاتیکه برای رشد سینما موثر است، صحبت خواهد شد.
وناگفته نمامد ، فیلمی مستندی از وضعیت سینمای افغانستان که توسط انجینر لطیف احمدی ساخته
می شود، نیز درپرده نمایش قرار خواهد گیرد.

اعضای کمیسیون برگزاری همایش ملی سینمای افغانستان
• داکترواحدنظر
• صدیق برمک
• انجینر لطیف احمدی
• تیمورشاه حکیمیار
• ملک شفیعی
• رویاسادات
• بهارتوانگر
• ممنون مقصودی
• موسی رادمنش
• محمودآریوبی
• جوانشیرحیدری
• نبی تنها

تظاهرات امروز درکابل

2011-03-27T14:26:00.001+04:30

امروزساعت 11 قبل از ظهر تعدادی(100)نفر از دانشجویان جلو در وزارت تحصیلات عالی جمع شده بودند وفریاد مرگ بر وزیر را سر میدادند اما چند سرباز با چوب دستی به سرو کله دانشجویان کوبیده وآنها را متفرقه ساختند .این تظاهر کننده گان دانشجویان بی نتیجه که از نتیجه کانکور شاکی هستند ،بودند.
وساعت 12 تظاهراتی در داخل شهرداری کابل نیز صورت گرفت . که از طرف معلولین و معیوبین بود.

نشدم

2011-03-26T12:59:00.000+04:30

مدتی بود که خیال وپلوی استادی در دانشگاه کابل را در سر می پروراندم اماامصبح از طریق تلفون لعنتی نتیجه ناکامی ام رادر آزمون استادی که قبلا اخذ گردیده بود ، خبردادند. وای خدای من! نزدیک بود که سرم بترکد ، این یکی از بدترین اتفاقات در زندگی ام محسوب می شود. اما در بین چهار رقیب یکی از انها قبول می شد وسه تای دیگری باید ناکام میماندند که از قضا من بد بخت نیز جز این سه نفر ناکام شدم .
ای کاش! درس می خواندم وان سوالات لعنتی را تکمیل جواب می دادم ، به هر صورتش نمی دانم این همه صدقه ی که دادم چرا قبول نشد ؟ شاید ان گدا ها واقعی نبوده ! .چرا نمازی نذریی که خواندم قبول نشد ؟ منکه از صدق دل خواندمش !وشاید ...

.چرا قر آنی را که به مسجد هدیه کردم هیچ بدردی نخورد؟ نمیدانم مشکل از قران بود یا از مسجد ؟
! چه میدانم شاید هم همه تقصیر از نادانی خودم بوده ! واگر خودم سوالات را میدانستم که نیاز به این همه نذر و نیاز نبود .

خانه دوست کجاست؟

2011-01-27T16:36:00.005+04:30

اولین بار است که نمایشگاهی نقاشی مدرن به مفهوم واقعی اش در افغانستان برگزارشد. که این ابتکاراز خانه فرهنگ افغانستان بود
نقاش این اثار تقی مهران یکی از نقاشان افغانی و اولین نقاشی است که در این اثار خودبخاطر بیان یک حقیقت از مرز کاغذ(فرم تابلو) عبور کرد .
ازطرفی "خانه دوست کجاست" عنوان یکی ازشعرهای سهراب سپهری است که نام این نمایشگاه نیز چنین بود و با 35 اثر این نمایشگاه شعر"خانه دوست کجاست ؟ " نیز تکمیل میشود.
این هم چند عکسی از نمایشگاه نقاشی مدرن:

اگر راست باشه!

2011-01-22T13:44:00.001+04:30

سلام بچه ها یک اعلام بورسیه درسایت اکبر گذاشته شده هر کس علاقه داره اینجا را سی کنهhttp://www.acbar.org/index.php?option=com_content&view=article&id=50:2010-11-25-10-45-س25&catid=3:notice-board

نقدي بر قانون اساسي افغانستان

2011-01-06T14:23:00.004+04:30

بنام انکه من وترا افریدونظر به نيازمان قانون نامه ای(تورات) را فرستاد تادر کنارهم زندگی کنیم،وقتی در تورات بشرازخودنوشت،خداوندقانون نامه ای دیگری را فرستاد تا مبادا انسان بخاطرجمله وکلمه اشتباهی دچار مشکل گرددوبی عدالتی صورت گیرد! امابشرناخلف بازاشتباهش را تکرا رکردبلاخره خداوند اخرین قانون نامه را فرستاد که ان قر ان است، پس در می یابیم که قر ان یک قانون نامه است و برای انسان های روی زمین نازل گردیده ، در اينجا سوالي در ذهن خلق مي شود كه: چراکشور افغانستان که اسلامی هم است و قران را مقدس میداند انرا کنار گذاشته و به دست خود دست نوشته ای را به عنوان قانون اساسی افغانستان مسمی نموده ؟ به هر صورتش ، این قانو ن اساسی به عنوان چهار چوبی برای اتباع افغانی تلقی می گردد ، هر گاه تبعه ای پاه بیرون از این چهار چوب بگذارد مجرم محسوب می شود.

وقتي آدم اهمیت این چهار چوب را درمیابد ناگزیر مروری بر ماده های این قانون نماید و وقتی نواقص قانون اساسي را میبینددل ادم از زندگی به کشوری که حتی قانون اساسی ان اشتباهات دارد ،بد میشه!بطور مثال چند تااز اشتباهات این قانون اینست: فصل اول ماده نهم " حفاظت و اداره املاک دولتی وطرز استفاده منابع طبیعی وسایر املاک عامه توسط قانون تنظیم می گردد"

ایا منظورازقانون مذکو ر اینست که املاک دو لت به شهرک های شخصی مقامات بلند پایه دولت تبدیل گردد؟ اگر چنین است پس خود همین قانون بی قانونیست.
در ماده (چهاردهم) امده:دولت برای بهبود...زندگی کوچی ها پروگرام های مو ثر طرح وتطبیق مینماید.
چرا دولت برای یک قوم امتیاز میدهد وتمرکز روی کوچی ها دارد؟
ایا فکر نمی کنید این ماده (14)با ماده ششم وبیست و دوم در تضاد است و در عمل همین ماده باعث شد تا مده های(23و24) نیز از بین برود؟
همچنان در ماده ( 44) امده: دولت مکلف است برای انکشاف تعلیم وتر بیه کوچی ها برنامه های موثری طرح وتطبیق نماید.
باز هم تمر کز روی یک قوم صورت گرفته پس معلوم ميشود که حتما کاسه زیر نیم کاسه ای است !
در ماده( 61 ) ریيس جمهور با کسب بیش از پنجاه فیصد رای انتخاب می شود .
ایا در عمل خود اقای کرزی در انتخابات سال 89 تخطی نکرده؟!
در ماده( 83 ): از هر ولایت بطور اوسط حد اقل دو وکیل زن در ولسی جرگه عضویت یابد.
بنظر شما " بطور اوسط حد اقل " چه معنی می دهد ؟! ما در ادبیات فارسي چنین چیزی را نداریم.
و در ماده ( 19) : بیرق افغانستان مركب ازسه قطعه با رنگهاي سياه سرخ وسبز بصورت عمودي از چپ براست در كنار هم واقع شده.
آيا معیار بیرق چپ وراست است؟ اگر چنین است امکان دارد با وزش  بادمخالف این معیار تغییر کند ! و جای تعجب اینست که چرا معیار بیرق پایه بیرق قرارنگرفته ؟!

به هر صورت ديشب اقاي كرزي در شبكه نگاه ازعملي نشدن قانون اساسي افغانستان شكايت داشت ،وقتي اين همه نواقص وتضاد ها در بين خود ماده هاي قانون اساسي افغانستان قرار داشته باشد پس چگونه مي شود انرا عملي نمود؟

به نظرمن قانون اساسي يك كشور را بايد عاقلان واقعي ان كشوربسازند نه عاقلان عمامه اي ، و كساني كه از بين مردم باشندو تعم قانون را چشيده باشند قانون بسازند . كساني كه بخاطر نواقص قانون برادر وفرزند خود را از دست داده ،بايد قانون بسازند.
هيچگاه قانوني خوب نيست مگراينكه   در نظم ونفع مردم كه قانون بالاي انها تطبيق مي شود، باشد.
وقانون اساسی یک کشور وقتی ارزش پیدا می کند که ماده های داخل ان اساسی باشد ونیاز های جامعه ای تحت ان قانون مد نظر گرفته شود.

" قانون خوب نیست باید خوبی هارا در قانون گذاشت تا قانون را خوب بسازد".

قانون اساسي افغانستان

2011-01-05T17:20:00.002+04:30

قانون اساسي افغانستان در 14جدي سال1382 در12 فصل و162 ماد ه تصويب گرديد كه ديروزهفت ساله شد.قرار ذيل است:
"بسم الله الرحمن الرحيم "
"الحمدالله رب العالمين و الصلوه و السلام علي سيد الانبياء و المرسلين
محمد (ص ) و علي آله و اصحابه اجمعين "
مقدمه "
ما مردم افغانستان :
با ايمان راسخ به ذات پاک خداوند (جلجلاله ) و توکل به مشيت حق تعالي و
اعتقاد به دين مقدس اسلام ،
با درک بي عدالتي ها و نابساماني هاى گذشته و مصايب بي شمارى که بر کشور
ما وارد آمده است ،
باتقدير از فداکارى ها، مبارزات تاريخي ، جهاد و مقاومت بر حق تمام مردم
افغانستان و ارج گذارى به مقام والاى شهداى راه آزادى کشور،
با درک اين که افغانستان واحد و يکپارچه به همه اقوام و مردم اين
سرزمين تعلق دارد،
با رعايت منشور ملل متحد و با احترام به اعلاميه جهاني حقوق بشر،
به منظور تحکيم وحدت ملي و حراست از استقلال، حاکميت ملي و تماميت ارضي
کشور،
به منظور تاسيس نظام متکي بر اراده مردم و دمکراسي ،
به منظور ايجاد جامعه مدني عارى از ظلم ، استبداد، تبعيض و خشونت و
مبتني بر قانونمندى ، عدالت اجتماعي ، حفظ کرامت و حقوق انساني و تامين
آزادى ها و حقوق اساسي مردم ،
به منظور تقويت بنيادهاى سياسي ، اجتماعي ، اقتصادى و دفاعي کشور،
به منظور تامين زندگي مرفه و محيط زيست سالم براى همه ساکنان اين
سرزمين ،
و سرانجام ، به منظور تثبيت جايگاه شايسته افغانستان در خانواده
بين المللي ،
اين قانون اساسي را مطابق با واقعيت هاى تاريخي ، فرهنگي و اجتماعي کشور
و مقتضيات عصر، از طريق نمايندگان منتخب خود در لويه جرگه مورخه چهاردهم
جدى (دى ماه ) سال يک هزار و سيصد و هشتاد و دو هجرى شمسي در شهر کابل
تصويب کرديم .
فصل اول - دولت
ماده اول
افغانستان ، دولت جمهورى اسلامي ، مستقل، واحد و غيرقابل تجزيه مي باشد.
ماده دوم
دين دولت جمهورى اسلامي افغانستان ، دين مقدس اسلام است .
پيروان ساير اديان در پيروى از دين و اجراى مراسم ديني شان در حدود
احکام قانون آزاد مي باشند.
ماده سوم
در افغانستان هيچ قانون نمي تواند مخالف معتقدات و احکام دين مقدس
اسلام باشد.
ماده چهارم :
حاکميت ملي در افغانستان به ملت تعلق دارد که به طور مستقيم يا توسط
نمايندگان خود آن را اعمال مي کند.
ملت افغانستان عبارت است از تمام افرادى که تابعيت افغانستان را دارا
باشند.
ملت افغانستان متشکل از اقوام پشتون ، تاجيک ، هزاره ، ازبک ، ترکمن ، بلوچ
، پشه يي ، نورستاني ، ايماق ، عرب، قرغيز(قرقيز)، قزلباش ، گوجر، براهوى و
ساير اقوام مي باشد.
بر هر فرد از افراد ملت افغانستان کلمه افغان اطلاق مي شود.
هيچ فردى از افراد ملت از تابعيت افغانستان محروم نمي گردد.
امور مربوط به تابعيت و پناهندگي توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده پنجم
تطبيق احکام اين قانون اساسي و ساير قوانين ، دفاع از استقلال، حاکميت
ملي و تماميت ارضي و تامين امنيت و قابليت دفاعي کشور از وظايف اساسي
دولت مي باشد.
ماده ششم
دولت به ايجاد يک جامعه مرفه و مترقي بر اساس عدالت اجتماعي ، حفظ کرامت
انساني ، حمايت حقوق بشر، تحقق دموکراسي ، تامين وحدت ملي ، برابرى بين همه
اقوام و قبايل و انکشاف (توسعه ) متوازن در همه مناطق کشور مکلف مي باشد.
ماده هفتم
دولت منشور ملل متحد، معاهدات بين الدول، ميثاق هاى بين المللي که
افغانستان به آن ملحق شده است و اعلاميه جهاني حقوق بشر را رعايت مي کند.
دولت از هر نوع اعمال تروريستي ، زرع و قاچاق مواد مخدر و توليد و
استعمال مسکرات جلوگيرى مي کند.
ماده هشتم
دولت سياست خارجي کشور را بر مبناى حفظ استقلال، منافع ملي و تماميت
ارضي و عدم مداخله ، حسن همجوارى ، احترام متقابل و تساوى حقوق تنظيم
مي نمايد.
ماده نهم
معادن و ساير منابع زيرزميني و آثار باستاني ملکيت دولت مي باشند.
حفاظت و اداره املاک دولت و طرز استفاده درست از منابع طبيعي و ساير
املاک عامه توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده دهم
دولت ، سرمايه سرمايه گذاريها و تشبثات (بخش ) خصوصي را مبتني بر نظام
اقتصاد بازار، مطابق به احکام قانون ،تشويق ، حمايت و مصونيت آن ها را تضمين
مي نمايد.
ماده يازدهم
امور مربوط به تجارت داخلي و خارجي ، مطابق به ايجابات (نيازها)اقتصادى
کشور و مصالح مردم ، توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده دوازدهم
در افغانستان بانک ، بانک مرکزى دولت و مستقل مي باشد.
نشر پول و طرح و تطبيق سياست پولي کشور، مطابق به احکام قانون ، از
صلاحيت بانک مرکزى مي باشد.
بانک مرکزى در مورد چاپ پول با کميسيون اقتصادى ولسي جرگه (مجلس
شوراى ملي ) مشوره مي نمايد.
تشکيل و طرز فعاليت اين بانک توسط قانون تنظيم مي شود.
ماده سيزدهم
دولت براى انکشاف (توسعه ) صنايع ، رشد توليد، ارتقاى سطح زندگي مردم و
حمايت از فعاليتهاى پيشه وران ، پروگرامهاى موثر طرح و تطبيق (اجرا)
مي نمايد.
ماده چهاردهم
دولت براى انکشاف زراعت و مالدارى (دامدارى )، بهبود شرايط اقتصادى ،
اجتماعي و معيشتي دهقانان و مالداران و اسکان و بهبود زندگي کوچيان ، در
حدود بنيه مالي دولت ، پروگرامهاى موثر طرح و تطبيق مي نمايد.
دولت به منظور تهيه مسکن و توزيع ملکيتهاى عامه براى اتباع مستحق ،
مطابق به احکام قانون و در حدود امکانات مالي ، تدابير لازم اتخاذ مي نمايد.
ماده پانزدهم
دولت مکلف است در مورد حفظ و بهبود جنگلات و محيط زيست تدابير لازم اتخاذ
نمايد.
ماده شانزدهم
از جمله زبان هاى پشتو، درى ، ازبکي ، ترکمني ، بلوچي و پشه يي ، نورستاني ،
پاميرى و ساير زبان هاى رايج در کشور، پشتو و درى زبانهاى رسمي دولت
مي باشند.
در مناطقي که اکثريت مردم به يکي از زبان هاى ازبکي ، ترکمني ، پشه يي ،
نورستاني ، بلوچي و يا پاميرى تکلم مي نمايند، آن زبان علاوه بر پشتو و درى
به حيث زبان سوم رسمي مي باشد و نحوه تطبيق آن توسط قانون تنظيم مي گردد.
دولت براى تقويت و انکشاف همه زبانهاى افغانستان پروگرامهاى موثر طرح
و تطبيق مي نمايد.
نشر مطبوعات و رسانه هاى گروهي به تمام زبانهاى رايج در کشور آزاد
مي باشد.
مصطلحات (اصطلاحات ) علمي و ادارى ملي موجود در کشور حفظ مي گردد.
ماده هفدهم
دولت براى ارتقاى معارف در همه سطوح ، انکشاف تعليمات ديني ، تنظيم و
بهبود وضع مساجد، مدارس و مراکز ديني تدابير لازم اتخاذ مي نمايد.
ماده هجدهم
مبدا تقويم کشور بر هجرت پيامبر اکرم (ص ) استوار است .
مبناى کار ادارات دولتي تقويم هجرى شمسي مي باشد.
روزهاى جمعه ،۲۸ اسد (مرداد) و۸ ثور (ارديبهشت ) تعطيل عمومي است . ساير
رخصتي ها (تعطيلات ) توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده نوزدهم
بيرق افغانستان مرکب است از : سه قطعه با رنگهاى سياه ، سرخ و سبز که به
صورت عمودى ، به اندازه هاى مساوى ، از چپ به راست ، در کنار هم واقع شده ،
عرض هر رنگ برابر نصف طول آن است و در وسط آن نشان ملي افغانستان قرار
دارد.
نشان ملي افغانستان عبارت از محراب و منبر به رنگ سفيد مي باشد که در
دو گوشه آن دو بيرق و در وسط آن در قسمت فوقاني ، کلمه مبارک لااله الاالله
محمد رسولالله و الله اکبر و اشعه خورشيد در حال طلوع و در قسمت تحتاني
آن تاريخ ۱۲۹۸ هجرى شمسي و کلمه افغانستان ، جا داشته و از دو طرف با
خوشه هاى گندم احاطه شده است .
طرز استفاده از بيرق و نشان ملي توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده بيستم
سرود ملي افغانستان به زبان پشتو و با ذکر الله اکبر و نام اقوام
افغانستان مي باشد.
ماده بيست و يکم
پايتخت افغانستان شهر کابل مي باشد
.
فصل دوم - حقوق اساسي و وجايب (وظايف ) اتباع
ماده بيست و دوم
هر نوع تبعيض و امتياز بين اتباع افغانستان ممنوع است .
اتباع افغانستان اعم از زن و مرد در برابر قانون داراى حقوق و وجايب
مساوى مي باشند.
ماده بيست و سوم
زندگي موهبت الهي و حق طبيعي انسان است . هيچ شخص بدون مجوز قانوني از
اين حق محروم نمي گردد.
ماده بيست و چهارم
آزادى حق طبيعي انسان است . اين حق جز آزادى ديگران و مصالح عامه که
توسط قانون تنظيم مي گردد، حدودى ندارد.
آزادى و کرامت انسان از تعرض مصون است . دولت به احترام و حمايت آزادى
و کرامت انسان مکلف مي باشد.
ماده بيست و پنجم
برائت ذمه حالت اصلي است .
متهم تا وقتي که به حکم قطعي محکمه (دادگاه ) با صلاحيت محکوم عليه
قرار نگيرد، بي گناه شناخته مي شود.
ماده بيست و ششم
جرم يک عمل شخصي است .
تعقيب، گرفتارى يا توقيف متهم و تطبيق جزا بر او به شخص ديگرى سرايت
نمي کند.
ماده بيست و هفتم
هيچ عملي جرم شمرده نمي شود، مگر به حکم قانوني که قبل از ارتکاب آن
نافذ گرديده باشد.
هيچ شخص را نمي توان تعقيب، گرفتار و يا توقيف نمود، مگر بر طبق احکام
قانون .
هيچ شخص را نمي توان مجازات نمود، مگر به حکم محکمه با صلاحيت و مطابق
به احکام قانوني که قبل از ارتکاب فعل مورد اتهام نافذ گرديده باشد.
ماده بيست و هشتم
هيچ يک از اتباع افغانستان به علت اتهام به جرم ، به دولت خارجي سپرده
نمي شود، مگر بر اساس معامله بالمثل و پيمان هاى بين الدول که افغانستان
به آن پيوسته باشد.
هيچ افغان به سلب تابعيت و يا تبعيد در داخل يا خارج افغانستان محکوم
نمي شود.
ماده بيست و نهم
تعذيب (شکنجه ) انسان ممنوع است .
هيچ شخص نمي تواند حتي به مقصد کشف حقايق از شخص ديگر، اگر چه تحت
تعقيب، گرفتارى يا توقيف و يا محکوم به جزا باشد، به تعذيب او اقدام کند
يا امر بدهد.
تعيين جزايي که مخالف کرامت انساني باشد، ممنوع است .
ماده سي ام
اظهار، اقرار و شهادتي که از متهم يا شخص ديگرى به وسيله اکراه به دست
آورده شود، اعتبار ندارد.
اقرار به جرم عبارت است از اعتراف متهم با رضايت کامل و در حالت صحت
عقل، در حضور محکمه با صلاحيت .
ماده سي و يکم
هر شخص مي تواند براى دفع اتهام به مجرد گرفتارى و يا براى اثبات حق
خود، وکيل مدافع تعيين کند.
متهم حق دارد به مجرد گرفتارى ، از اتهام منسوب اطلاع يابد و در داخل
ميعادى که قانون تعيين مي کند، در محکمه حاضر گردد.
دولت در قضاياى جنايي براى متهم بي بضاعت وکيل مدافع تعيين مي نمايد.
محرميت مکالمات ، مراسلات و مخابرات بين متهم و وکيل آن ، از هر نوع تعرض
مصون مي باشد.
وظايف و صلاحيت هاى وکلاى مدافع توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده سي و دوم
مديون بودن شخص موجب سلب يا محدود شدن آزادى وى نمي شود.
طرز و وسايل تحصيل دين توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده سي و سوم
اتباع افغانستان حق انتخاب کردن و انتخاب شدن را دارا مي باشند.
شرايط و طرز استفاده از اين حق توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده سي و چهارم
آزادى بيان از تعرض مصون است .
هر افغان حق دارد فکر خود را به وسيله گفتار، نوشته ، تصوير و يا
وسايل ديگر، با رعايت احکام مندرج اين قانون اساسي اظهار نمايد.
هر افغان حق دارد مطابق به احکام قانون ، به طبع و نشر مطالب، بدون
ارايه قبلي آن به مقامات دولتي ، بپردازد.
احکام مربوط به مطابع (چاپخانه ها)، راديو و تلويزيون ، نشر مطبوعات و
ساير وسايل ارتباط جمعي توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده سي و پنجم
اتباع افغانستان حق دارند به منظور تامين مقاصد مادى و يامعنوى ، مطابق
به احکام قانون ، جمعيتها تاسيس نمايند.
اتباع افغانستان حق دارند، مطابق به احکام قانون ، احزاب سياسي تشکيل
دهند، مشروط بر اينکه :
مرامنامه و اساسنامه حزب، مناقض احکام دين مقدس اسلام و نصوص و ارزشهاى
مندرج اين قانون اساسي نباشد،
تشکيلات و منابع مالي حزب علني باشد،
اهداف و تشکيلات نظامي و شبه نظامي نداشته باشد،
وابسته به حزب سياسي و يا ديگر منابع خارجي نباشد.
تاسيس و فعاليت حزب بر مبناى قوميت ، سمت ، زبان ، و مذهب فقهي جواز
ندارد.
جمعيت و حزبي که مطابق به احکام قانون تشکيل مي شود، بدون موجبات
قانوني و حکم محکمه با صلاحيت منحل نمي شود.
ماده سي و ششم
اتباع افغانستان حق دارند براى تامين مقاصد جايز و صلح آميز، بدون حمل
سلاح ، طبق قانون اجتماع و تظاهرات نمايند.
ماده سي و هفتم
آزادى و محرميت (محرمانه ) مراسلات و مخابرات اشخاص چه به صورت مکتوب
باشد و چه به وسيله تلفن ، تلگراف و وسايل ديگر، از تعرض مصون است .
دولت حق تفتيش مراسلات و مخابرات اشخاص را ندارد، مگر مطابق به احکام
قانون .
ماده سي و هشتم
مسکن شخص از تعرض مصون است .
هيچ شخص ، به شمول دولت ، نمي تواند بدون اجازه ساکن يا قرار محکمه با
صلاحيت و به غير از حالات و طرزى که در قانون تصريح شده است ، به مسکن شخص
داخل شود يا آن را تفتيش نمايد.
در مورد جرم مشهود، مامور مسئول مي تواند بدون اجازه قبلي محکمه ، به
مسکن شخص داخل شود يا آن را تفتيش کند. مامور مذکور مکلف است بعد از داخل
شدن يا اجراى تفتيش ، در خلال مدتي که قانون تعيين مي کند قرار محکمه را
حاصل نمايد.
ماده سي و نهم
هر افغان حق دارد به هر نقطه کشور سفر نمايد و مسکن اختيار کند، مگر
در مناطقي که قانون ممنوع قرار داده است .
هر افغان حق دارد مطابق به احکام قانون به خارج افغانستان سفر نمايد و
به آن عودت کند.
دولت از حقوق اتباع افغانستان در خارج از کشور حمايت مي نمايد.
ماده چهلم
ملکيت از تعرض مصون است .
هيچ شخص از کسب ملکيت و تصرف در آن منع نمي شود، مگر در حدود احکام
قانون .
ملکيت هيچ شخص ، بدون حکم قانون و فيصله محکمه با صلاحيت مصادره نمي شود.
استملاک ملکيت شخص ، تنها به مقصد تامين منافع عامه ، در بدل تعويض قبلي
و عادلانه ، به موجب قانون مجاز مي باشد.
تفتيش و اعلان دارايي شخص ، تنها به حکم قانون صورت مي گيرد.
ماده چهل و يکم
اشخاص خارجي در افغانستان حق ملکيت اموال عقارى (غيرمنقول) را ندارند.
اجاره عقار به منظور سرمايه گذارى ، مطابق به احکام قانون مجاز مي باشد.
فروش عقار به نمايندگي هاى سياسي دول خارجي و به موسسات بين المللي که
افغانستان عضو آن باشد، مطابق به احکام قانون ، مجاز مي باشد.
ماده چهل و دوم
هر افغان مکلف است مطابق به احکام قانون به دولت ماليه (ماليات ) و
محصول (عوارض ) تاديه کند.
هيچ نوع ماليه و محصول، بدون حکم قانون ، وضع نمي شود.
اندازه ماليه و محصول و طرز تاديه (دريافت ) آن ،بارعايت عدالت اجتماعي ،
توسط قانون تعيين مي گردد.
اين حکم در مورد اشخاص و موسسات خارجي نيز تطبيق مي شود.
هر نوع ماليه ، محصول و عوايد تاديه شده ، به حساب واحد دولتي تحويل
داده مي شود.
ماده چهل و سوم
تعليم حق تمام اتباع افغانستان است که تا درجه ليسانس در موسسات
تعليمي دولتي به صورت رايگان از طرف دولت تامين مي شود.
دولت مکلف است به منظور تعميم متوازن معارف (آموزش و پرورش ) در تمام
افغانستان ، تامين تعليمات متوسطه اجبارى ، پروگرام موثر طرح و تطبيق نمايد
و زمينه تدريس زبانهاى مادرى را در مناطقي که به آنها تکلم مي کنند، فراهم
کند.
ماده چهل و چهارم
دولت مکلف است به منظور ايجاد توازن و انکشاف تعليم براى زنان ، بهبود
تعليم کوچيان و امحاى بي سوادى در کشور، پروگرامهاى موثر طرح و تطبيق
نمايد.
ماده چهل و پنجم
دولت نصاب ( برنامه و نظامنامه ) واحد تعليمي را، بر مبناى احکام دين
مقدس اسلام و فرهنگ ملي و مطابق با اصول علمي ، طرح و تطبيق مي کند و نصاب
مضامين ديني مکاتب را، بر مبناى مذاهب اسلامي موجود در افغانستان ، تدوين
مي نمايد.
ماده چهل و ششم
تاسيس و اداره موسسات تعليمات عالي ، عمومي و اختصاصي وظيفه دولت است .
اتباع افغانستان مي توانند به اجازه دولت به تاسيس موسسات تعليمات عالي ،
عمومي ، اختصاصي و سوادآموزى اقدام نمايند.
دولت مي تواند تاسيس موسسات تعليمات عالي ، عمومي و اختصاصي را به اشخاص
خارجي نيز مطابق به احکام قانون اجازه دهد.
شرايط شمول در موسسات تعليمات عالي دولتي و ساير امور مربوط به آن ،
توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده چهل و هفتم
دولت براى پيشرفت علم ، فرهنگ ، ادب و هنر پروگرامهاى موثر طرح مي نمايد.
دولت حقوق مولف ، مخترع و کاشف را تضمين مي نمايد و تحقيقات علمي را در
تمام عرصه ها تشويق و حمايت مي کند و استفاده موثر از نتايج آن را، مطابق
به احکام قانون ، تعميم مي بخشد.
ماده چهل و هشتم
کار حق هر افغان است .
تعيين ساعات کار، رخصتي با مزد، حقوق کار و کارگر و ساير امور مربوط
به آن توسط قانون تنظيم مي گردد.
انتخاب شغل و حرفه ، در حدود احکام قانون ، آزاد مي باشد.
ماده چهل و نهم
تحميل کار اجبارى ممنوع است .
سهم گيرى (مشارکت ) فعال در حالت جنگ ، آفات و ساير حالاتي که حيات وآسايش
عامه را تهديد کند، از وجايب ملي هر افغان مي باشد.
تحميل کار بر اطفال جواز ندارد.
ماده پنجاهم
دولت مکلف است ،به منظور ايجاد اداره سالم و تحقق اصلاحات در سيستم ادارى
کشور تدابير لازم اتخاذ نمايد.
اداره اجراآت خود را با بيطرفي کامل و مطابق به احکام قانون عملي
مي سازد.
اتباع افغانستان حق دسترسي به اطلاعات از ادارات دولتي را در حدود
احکام قانون دارا مي باشند. اين حق جز صدمه به حقوق ديگران و امنيت عامه
حدودى ندارد.
اتباع افغانستان بر اساس اهليت و بدون هيچ گونه تبعيض و به موجب احکام
قانون به خدمت دولت پذيرفته مي شوند.
ماده پنجاه و يکم
هر شخص که از اداره بدون موجب متضرر شود، مستحق جبران خساره مي باشد و
مي تواند براى حصول آن در محکمه دعوا اقامه کند.
به استثناى حالاتي که در قانون تصريح گرديده است ، دولت نمي تواند بدون
حکم محکمه با صلاحيت به تحصيل حقوق خود اقدام کند.
ماده پنجاه و دوم
دولت وسايل وقايه (واکسيناسيون ) و علاج امراض و تسهيلات صحي (بهداشتي )
رايگان را براى همه اتباع مطابق به احکام قانون تامين مي نمايد.
دولت تاسيس و توسعه خدمات طبي و مراکز صحي خصوصي را مطابق به احکام
قانون تشويق و حمايت مي کند.
دولت به منظور تقويت تربيت بدني سالم و انکشاف ورزشهاى ملي و محلي
تدابير لازم اتخاذ مي نمايد.
ماده پنجاه و سوم
دولت به منظور تنظيم خدمات طبي و مساعدت مالي براى بازماندگان شهدا و
مفقودين و براى بازتواني معلولين و معيوبين و سهم گيرى فعال آنان در جامعه
، مطابق به احکام قانون ، تدابير لازم اتخاذ مي نمايد.
دولت حقوق متقاعدين (بازنشسته ها) را تضمين نموده ، براى کهنسالان ، زنان
بي سرپرست ، معيوبين و معلولين و ايتام بي بضاعت مطابق به احکام قانون کمک
لازم به عمل مي آورد.
ماده پنجاه و چهارم
خانواده رکن اساسي جامعه را تشکيل مي دهد و مورد حمايت دولت قرار دارد.
دولت به منظور تامين سلامت جسمي و روحي خانواده بالاخص طفل و مادر، تربيت
اطفال و براى از بين بردن رسوم مغاير با احکام دين مقدس اسلام ، تدابير لازم
اتخاذ مي کند.
ماده پنجاه و پنجم
دفاع از وطن وجيبه تمام اتباع افغانستان است .
شرايط اجراى دوره مکلفيت عسکرى (سربازى ) توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده پنجاه و ششم
پيروى از احکام قانون اساسي ، اطاعت از قوانين و رعايت نظم و امن عامه
وجيبه تمام مردم افغانستان است .
بي خبرى از احکام قانون عذر دانسته نمي شود.
ماده پنجاه و هفتم
دولت حقوق و آزاديهاى اتباع خارجي را در افغانستان ، طبق قانون تضمين
مي کند. اين اشخاص در حدود قواعد حقوق بين المللي به رعايت قوانين دولت
افغانستان مکلف مي باشند.
ماده پنجاه و هشتم
دولت به منظور نظارت بر رعايت حقوق بشر در افغانستان و بهبود و حمايت
از آن ، کميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان را تاسيس مي نمايد.
هر شخص مي تواند درصورت نقص حقوق بشرى خود، به اين کميسيون شکايت نمايد.
کميسيون مي تواند موارد نقص حقوق بشرى افراد را به مراجع قانوني راجع
سازد و در دفاع از حقوق آنها مساعدت نمايد.
تشکيل و طرز فعاليت اين کميسيون توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده پنجاه و نهم
هيچ شخص نمي تواند با سوءاستفاده از حقوق و آزاديهاى مندرج اين قانون
اساسي ، بر ضد استقلال، تماميت ارضي ، حاکميت و وحدت ملي عمل کند.

فصل سوم - رييس جمهور (جمهورى (
ماده شصتم
رييس جمهور در راس دولت جمهورى اسلامي افغانستان قرار داشته ، صلاحيتهاى
خود را در عرصه هاى اجراييه ، تقنينيه ، قضاييه ، مطابق به احکام اين قانون
اساسي ، اعمال مي کند.
رييس جمهور داراى دو معاون ، اول و دوم ، مي باشد.
کانديد رياست جمهورى نام هر دو معاون را همزمان با کانديد شدن خود به
ملت اعلام مي دارد.
معاون اول رييس جمهور در حالت غياب، استعفا و يا وفات رييس جمهور،
مطابق به احکام مندرج اين قانون اساسي ، عمل مي کند.
در غياب معاون اول رييس جمهور، معاون دوم مطابق به احکام مندرج اين
قانون اساسي عمل مي کند.
ماده شصت و يکم
رييس جمهور با کسب اکثريت بيش از پنجاه في صد (درصد) آراى راى دهندگان
از طريق راى گيرى آزاد، عمومي ، سرى و مستقيم انتخاب مي گردد.
وظيفه رييس جمهور در اول جوزاى سال پنجم بعد ازانتخابات پايان مي يابد.
انتخابات به منظور تعيين رييس جمهور جديد در خلال مدت سي الي شصت روز
قبل از پايان کار رييس جمهور برگزار مي گردد.
هرگاه دردور اول هيچ يک از کانديدان (نامزدها) نتواند اکثريت بيش از
پنجاه درصد آرا را به دست آورد، انتخابات براى دور دوم در ظرف دو هفته از
تاريخ اعلام نتايج انتخابات برگزار مي گردد و در اين دور تنها دو نفر از
کانديداهايي که بيشترين آرا را در دور اول به دست آورده اند،شرکت مي نمايد.
در دور دوم انتخابات ، کانديدى که اکثريت آرا را کسب کند، رييس جمهور
شناخته مي شود.
هر گاه يکي از کانديداهاى رياست جمهورى در جريان دور اول يا دوم
راى گيرى و يا بعد از انتخابات و قبل از اعلام نتايج انتخابات وفات نمايد،
انتخابات مجدد مطابق به احکام قانون برگزار مي گردد.
ماده شصت و دوم
شخصي که به رياست جمهورى کانديد مي شود، واجد شرايط ذيل مي باشد :
۱ - تبعه افغانستان ، مسلمان و متولد از والدين افغان بوده و تابعيت کشور
ديگرى را نداشته باشد،
۲ - در روز کانديد شدن سن وى از چهل سال کمتر نباشد،
۳ - از طرف محکمه به ارتکاب جرايم ضد بشرى ، جنايت و يا حرمان (محروميت )
از حقوق مدني محکوم نشده باشد.
هيچ شخص نمي تواند بيش از دو دوره به حيث رييس جمهور انتخاب گردد.
حکم مندرج اين ماده در مورد معاونين رييس جمهور نيز تطبيق مي گردد.
ماده شصت و سوم
رييس جمهور قبل از تصدى وظيفه ، مطابق به طرزالعمل خاص که توسط قانون
تنظيم مي گردد، حلف (سوگند) آتي را به جا مي آورد :
بسم الله الرحمن الرحيم
"به نام خداوند بزرگ (جل جلاله ) سوگند ياد مي کنم که دين مقدس اسلام را
اطاعت و از آن حمايت کنم . قانون اساسي و ساير قوانين را رعايت و از تطبيق
آن مواظبت نمايم . ازاستقلال، حاکميت ملي و تماميت ارضي افغانستان حراست و
حقوق و منافع مردم افغانستان راحفاظت کنم و با استعانت از بارگاه پروردگار
متعال و پشتيباني ملت ، مساعي خود را در راه سعادت و ترقي مردم افغانستان
بکار برم ."
ماده شصت و چهارم
رئيس جمهور داراى صلاحيتها و وظايف ذيل مي باشد :
۱ - مراقبت از اجراى قانون اساسي ،
۲ - تعيين خطوط اساسي سياست کشور به تصويب شوراى ملي ،
۳ - قيادت اعلاى قواى مسلح افغانستان ،
۴ - اعلام حرب (جنگ ) و متارکه به تاييد شوراى ملي ،
۵ - اتخاذ تصميم لازم در حالت دفاع از تماميت ارضي و حفظ استقلال،
۶ - فرستادن قطعات قواى مسلح به خارج افغانستان به تاييد شوراى ملي ،
۷ - داير نمودن لويه جرگه به استثناى حالت مندرج ماده شصت و نهم اين
قانون اساسي ،
۸ - اعلان حالت اضطرار به تاييد شوراى ملي و خاتمه دادن به آن ،
۹ - افتتاح اجلاس شوراى ملي و لويه جرگه ،
۱۰ - قبول استعفاى معاونين رياست جمهورى ،
۱۱ - تعيين وزرا، لوى خارنوال، رييس بانک مرکزى ، رييس امنيت ملي
و رييس سره مياشت (هلال احمر) به تاييد ولسي جرگه و عزل و قبول
استعفاى آنها،
۱۲ - تعيين رييس و اعضاى ستره محکمه (ديوان عالي قضايي ) به تاييد ولسي
جرگه ،
۱۳ - تعيين و تقاعد، قبول استعفا و عزل قضات ، صاحب منصبان قواى مسلح ،
پوليس (پليس ) و امنيت ملي و مامورين عالي رتبه مطابق به احکام قانون ،
۱۴ - تعيين سران نمايندگي هاى سياسي افغانستان نزد دول خارجي و موسسات
بين المللي ،
۱۵ - قبول اعتمادنامه هاى نمايندگان سياسي خارجي در افغانستان ،
۱۶ - توشيح قوانين و فرامين تقنيني ،
۱۷ - اعطاى اعتبارنامه به غرض عقد معاهدات بين الدول مطابق به احکام
قانون ،
۱۸ - تخفيف و عفو مجازات مطابق به احکام قانون ،
۱۹ - اعطاى مدالها، نشانها و القاب افتخارى مطابق به احکام قانون ،
۲۰ - تاسيس کميسيونها به منظور بهبود اداره کشور مطابق به احکام قانون
۲۱ - ساير صلاحيتها و وظايف مندرج اين قانون اساسي .
ماده شصت و پنجم
رييس جمهور مي تواند در موضوعات مهم ملي سياسي ، اجتماعي و يا اقتصادى
به آراى عمومي مردم افغانستان مراجعه نمايد.
مراجعه به آراى عمومي نبايد مناقض احکام اين قانون اساسي و يا مستلزم
تعديل آن باشد.
ماده شصت و ششم
رييس جمهور در اعمال صلاحيتهاى مندرج اين قانون اساسي ،مصالح علياى مردم
افغانستان را رعايت مي کند.
رييس جمهور نمي تواند بدون حکم قانون ملکيت هاى دولتي را بفروشد يا اهدا
کند.
رييس جمهور نمي تواند در زمان تصدى وظيفه از مقام خود به ملحوظات لساني
، سمتي ، قومي ، مذهبي و حزبي استفاده نمايد.
ماده شصت و هفتم
در صورت استعفا و عزل يا وفات رييس جمهور و يا مريضي صعبالعلاج که مانع
اجرا وظيفه شود، معاون اول رييس جمهور صلاحيتها و وظايف رييس جمهور را به
عهده مي گيرد.
رييس جمهور استعفاى خود را شخصا به شوراى ملي اعلام مي نمايد.
تثبيت مريضي صعب العلاج توسط هيات طبي با صلاحيت که از طرف ستره محکمه
تعيين مي گردد، صورت مي گيرد.
دراين حالات در خلال مدت سه ماه انتخابات به منظور تعيين رييس جمهور جديد
طبق ماده شصت و يکم اين قانون اساسي برگزار مي گردد.
معاون اول رييس جمهور در زمان تصدى به حيث رييس جمهور موقت امور ذيل
را مي تواند انجام دهد :
۱ - تعديل قانون اساسي ،
۲ - عزل وزرا،
۳ - مراجعه به آراى عامه .
معاونين رييس جمهور مي توانند مطابق به احکام اين قانون اساسي خود را
به رياست جمهورى کانديد نمايند.
درصورت غياب رييس جمهور،وظايف معاون اول توسط رئيس جمهورتعيين مي گردد.
ماده شصت و هشتم
هر گاه يکي از معاونين رييس جمهور استعفا و يا وفات نمايد، عوض وى شخص
ديگرى توسط رييس جمهور به تاييد ولسي جرگه تعيين مي گردد.
در صورت وفات همزمان رئيس جمهور و معاون اول وى ، بالترتيب معاون دوم ،
رييس مشرانو جرگه ، رييس ولسي جرگه و وزير خارجه يکي بعد ديگرى مطابق به
حکم مندرج ماده شصت و هفتم اين قانون اساسي وظايف رييس جمهور را به عهده
مي گيرند.
ماده شصت و نهم
رييس جمهور در برابرملت و ولسي جرگه مطابق به احکام اين ماده مسئول
مي باشد.
اتهام عليه رييس جمهور به ارتکاب جرايم ضد بشرى ، خيانت ملي يا جنايت ،
از طرف يک ثلث کل اعضاى ولسي جرگه مي تواند تقاضا شود. در صورتي که اين
تقاضا از طرف دو ثلث کل آراى ولسي جرگه تاييد گردد، ولسي جرگه در خلال مدت
يک ماه لويه جرگه را داير مي نمايد.
هرگاه لويه جرگه اتهام منسوب را به اکثريت دو ثلث آراى کل اعضا تصويب
نمايد، رييس جمهور از وظيفه منفصل و موضوع به محکمه خاص محول مي گردد.
محکمه خاص متشکل است از رييس مشرانو جرگه ، سه نفر از اعضاى ولسي جرگه وسه
نفر ستره محکمه به تعيين لويه جرگه ، اقامه دعوى توسط شخصي که از طرف لويه
جرگه تعيين مي گردد صورت مي گيرد.
در اين حالت احکام مندرج ماده شصت و هفتم اين قانون اساسي تطبيق مي گردد.
ماده هفتادم
معاش (حقوق ) و مصارف رييس جمهور توسط قانون تنظيم مي گردد.
رييس جمهور بعد از ختم دوره خدمت به استثناى حالت عزل، براى بقيه مدت
حيات از حقوق مالي دوره رياست جمهورى مطابق به احکام قانون مستفيد مي شود.

فصل چهارم -حکومت
ماده هفتاد و يکم
حکومت متشکل است از وزرا که تحت رياست رييس جمهوراجراى وظيفه مي نمايد.
تعداد وزرا و وظايف شان توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده هفتاد و دوم
شخصي که به حيث وزير تعيين مي شود، واجد شرايط ذيل مي باشد :
۱ - تنها حامل تابعيت افغانستان باشد،
هرگاه کانديد وزارت تابعيت کشور ديگرى را نيز داشته باشد، ولسي جرگه
صلاحيت تاييد و يا رد آنرا دارد،
۲ - داراى تحصيلات عالي ، تجربه کارى و شهرت نيک باشد،
۳ - سن وى از سي و پنج سال کمتر نباشد،
۴ - از طرف محکمه به ارتکاب جرايم ضد بشرى ، جنايت و يا حرمان از حقوق
مدني محکوم نشده باشد.
ماده هفتاد و سوم
وزرا مي توانند از اعضاى شوراى ملي يا خارج از آن تعيين شوند.
هرگاه عضو شوراى ملي به حيث وزير تعيين شود، عضويت خود را در شورا
از دست مي دهد و در عوض وى شخص ديگرى مطابق به حکم قانون تعيين مي گردد.
ماده هفتاد و چهارم
وزرا قبل از تصدى وظيفه حلف (سوگند) آتي را به حضور رئيس جمهور، به
جا مي آورند :
بسم الله الرحمن الرحيم
"به نام خداوند بزرگ (جل جلاله ) سوگند ياد مي کنم که دين مقدس اسلام را
حمايت ، قانون اساسي و ساير قوانين افغانستان را رعايت ، حقوق اتباع را
حفاظت و از استقلال، تماميت ارضي و وحدت ملي مردم افغانستان حراست کنم و
در همه اعمال خود خداوند (جل جلاله )را حاضر دانسته ،وظايف محوله را صادقانه
انجام دهم ."
ماده هفتاد و پنجم
حکومت داراى وظايف ذيل مي باشد :
۱ - تعميل احکام اين قانون اساسي و ساير قوانين و فيصله هاى قطعي محاکم ،
۲ - حفظ استقلال، دفاع از تماميت ارضي و صيانت منافع و حيثيت افغانستان
در جامعه بين المللي ،
۳ - تامين نظم و امن عامه و از بين بردن هر نوع فساد ادارى ،
۴ - ترتيب بودجه ، تنظيم وضع مالي دولت و حفاظت دارايي عامه ،
۵ - طرح و تطبيق پروگرامهاى انکشافي ، اجتماعي ، فرهنگي ، اقتصادى و
تکنالوژيکي (فناورى )
۶ - ارايه گزارش به شوراى ملي در ختم سال مالي درباره امور انجام شده
و پروگرام هاى عمده سال مالي جديد،
۷ - انجام ساير وظايفي که به موجب اين قانون اساسي و قوانين ديگر از
وظايف حکومت دانسته شده است .
ماده هفتاد و ششم
حکومت براى تطبيق خطوط اساسي سياست کشور و تنظيم وظايف خود مقررات وضع
و تصويب مي کند. اين مقررات بايد مناقض نص يا روح هيچ قانون نباشد.
ماده هفتاد و هفتم
وزرا وظايف خود را به حيث آمرين واحدهاى ادارى در داخل حدودى که اين
قانون اساسي و ساير قوانين تعيين مي کند، اجرا مي نمايند.
وزرا از وظايف مشخصه خود نزد رييس جمهور و ولسي جرگه مسئوليت دارند.
ماده هفتاد و هشتم
هرگاه وزير به ارتکاب جرايم ضد بشرى ، خيانت ملي و يا ساير جرايم متهم
گردد، قضيه با رعايت ماده يکصدوسي وچهارم اين قانون اساسي به محکمه خاص
محول مي گردد.
ماده هفتاد و نهم
حکومت مي تواند در حالت تعطيل ولسي جرگه درصورت ضرورت عاجل، به استثناى
امور مربوط به بودجه و امور مالي ، فرامين تقنيني را ترتيب کند.
فرامين تقنيني بعداز توشيح رئيس جمهورحکم قانون را حايز مي شود. فرامين
تقنيني بايد در خلال سي روز از تاريخ انعقاد نخستين جلسه شوراى ملي به آن
تقديم شود و در صورتي که از طرف شوراى ملي رد شود، از اعتبارساقط مي گردد.
ماده هشتادم
ورزا نمي توانند در زمان تصدى وظيفه از مقام خود به ملحوظات لساني ،
سمتي ، قومي ، مذهبي و حزبي استفاده نمايند.
فصل پنجم -راى ملي
ماده هشتاد و يکم
شوراى ملي دولت جمهورى اسلامي افغانستان به حيث عالي ترين ارگان تقنيني
مظهر اراده مردم آن است و از قاطبه ملت نمايندگي مي کند.
هر عضو شورا در موقع اظهار راى ، مصالح عمومي و منافع علياى مردم
افغانستان را مدار قضاوت قرار مي دهد.
ماده هشتاد و دوم
شوراى ملي متشکل از دو مجلس ، ولسي جرگه و مشرانو جرگه مي باشد.
هيچ شخص نمي تواند در يک وقت عضو هر دو مجلس باشد.
ماده هشتاد و سوم
اعضاى ولسي جرگه توسط مردم ازطريق انتخابات آزاد، عمومي ، سرى و مستقيم
انتخاب مي گردند.
دوره کار ولسي جرگه به تاريخ اول سرطان (تير ماه ) سال پنجم ، بعد از
اعلان نتايج انتخابات به پايان مي رسد و شوراى جديد به کار آغاز مي نمايد.
انتخابات اعضاى ولسي جرگه درخلال مدت سي الي شصت روز قبل از پايان دوره
ولسي جرگه برگزار مي گردد.
تعداد اعضاى ولسي جرگه به تناسب نفوس هر حوزه حداکثر دو صد و پنجاه
۲۵۰() نفر مي باشد.
حوزه هاى انتخاباتي و ساير مسايل مربوط به آن در قانون انتخابات تعيين
مي گردد.
در قانون انتخابات بايد تدابيرى اتخاذ گردد که نظام انتخاباتي ،
نمايندگي عمومي و عادلانه را براى تمام مردم کشور تامين نمايد و به تناسب
نفوس از هر ولايت طور اوسط (متوسط) حداقل دو وکيل زن در ولسي جرگه عضويت
يابد.
ماده هشتاد و چهارم
اعضاى مشرانو جرگه به ترتيب ذيل انتخاب و تعيين مي شوند :
۱ - از جمله اعضاى شوراى هر ولايت ، يک نفر به انتخاب شوراى مربوط براى
مدت چهار سال،
۲ - از جمله اعضاى شوراهاى ولسواليهاى (شهرستانها) هر ولايت ، يک نفر
به انتخاب شوراهاى مربوط براى مدت سه سال،
۳ - يک ثلث باقي مانده از جمله شخصيت هاى خبير و با تجربه به شمول دو
نفر از نمايندگان معلولين و معيوبين و دو نفر نمايندگان کوچي ها به
تعيين رئيس جمهور براى مدت پنج سال.
رييس جمهور تعداد پنجاه في صد از اين اشخاص را از بين زنان تعيين
مي نمايد.
شخصي که به حيث عضو مشرانو جرگه انتخاب مي شود، عضويت خود را در شوراى
مربوطه از دست داده ، به عوض او شخص ديگر مطابق به احکام قانون تعيين
مي گردد.
ماده هشتاد و پنجم
شخصي که به عضويت شوراى ملي کانديد يا تعيين مي شود، علاوه بر تکميل
شرايط انتخابکنندگان واجد اوصاف ذيل مي باشد :
۱ - تبعه افغانستان بوده يا حداقل ده سال قبل از تاريخ کانديد يا تعيين
شدن ، تابعيت دولت افغانستان را کسب کرده باشد،
۲ - از طرف محکمه به ارتکاب جرايم ضد بشرى ، جنايت و يا حرمان از حقوق
مدني محکوم نشده باشد،
۳ - اعضاى ولسي جرگه سن بيست و پنج سالگي را در روز کانديد شدن و اعضاى
مشرانو جرگه سن سي وپنج سالگي را در روز کانديد يا تعيين شدن تکميل
کرده باشند.
ماده هشتاد و ششم
وثايق انتخاباتي اعضاى شوراى ملي توسط کميسيون مستقل انتخابات مطابق
به احکام قانون تدقيق مي گردد.
ماده هشتاد و هفتم
هر يک از دو مجلس شوراى ملي ، در آغاز دوره کار، يک نفر از اعضاى خود
را به حيث رييس براى يک دوره تقنينيه و دو نفر را به حيث نايب رييس اول و
نايب دوم و دو نفر را به حيث منشي و نايب منشي براى مدت يک سال انتخاب
مي کند.
اين اشخاص هيات ادارى ولسي جرگه و مشرانو جرگه را تشکيل مي دهند.
وظايف هيات ادارى در اصول وظايف داخلي هر مجلس تعيين مي شود.
ماده هشتاد و هشتم
هر يک از دو مجلس شوراى ملي براى مطالعه موضوعات مورد بحث ، طبق اصول
وظايف داخلي ، کميسيون ها تشکيل مي دهد.
ماده هشتاد و نهم
ولسي جرگه صلاحيت دارد به پيشنهاد يک ثلث اعضا جهت بررسي و مطالعه
اعمال حکومت ، کميسيون خاص تعيين نمايد.
ترکيب و طرزالعمل اين کميسيون در اصول وظايف داخلي ولسي جرگه تنظيم
مي گردد.
ماده نودم
شوراى ملي داراى صلاحيتهاى ذيل مي باشد :
۱ - تصويب، تعديل يا لغو قوانين و يا فرامين تقنيني ،
۲ - تصويب پروگرامهاى انکشافي اجتماعي ، فرهنگي ، اقتصادى و تکنالوژيکي ،
۳ - تصويب بودجه دولتي و اجازه اخذ يا اعطاى قرضه ،
۴ - ايجاد واحدهاى ادارى ، تعديل و يا الغاى آن ،
۵ - تصديق معاهدات و ميثاقهاى بين المللي يا فسح الحاق افغانستان به آن ،
۶ - ساير صلاحيتهاى مندرج اين قانون اساسي .
ماده نود و يکم
ولسي جرگه داراى صلاحيتهاى اختصاصي ذيل مي باشد :
۱ - اتخاذ تصميم در مورد استيضاح از هر يک از وزرا مطابق به حکم ماده
نود و دوم اين قانون اساسي ،
۲ - اتخاذ تصميم راجع به پروگرامهاى انکشافي و بودجه دولتي ،
۳ - تاييد يا رد مقرريها (انتصابها) مطابق به احکام اين قانون اساسي .
ماده نود و دوم
ولسي جرگه به پيشنهاد بيست فيصد کل اعضا مي تواند از هر يک از وزرا
استيضاح به عمل آورد.
هر گاه توضيح ارايه شده قناعت بخش نباشد، ولسي جرگه موضوع راى عدم
اعتماد را بررسي مي کند.
راى عدم اعتماد از وزير بايد صريح ، مستقيم و بر اساس دلايل موجه باشد.
اين راى به اکثريت آراى کل اعضاى ولسي جرگه صادر مي گردد.
ماده نود و سوم
هر يک از کميسيونهاى هر دو مجلس شوراى ملي مي تواند از هر يک از وزرا
در موضوعات معين سوال نمايد.
شخصي که از او سوال به عمل آمده ، مي تواند جواب شفاهي يا تحريرى بدهد.
ماده نود و چهارم
قانون عبارت است از مصوبه هر دو مجلس شوراى ملي که به توشيح رييس جمهور
رسيده باشد، مگراينکه در اين قانون اساسي طور ديگرى تصريح گرديده باشد.
در صورتي که رييس جمهور با مصوبه شوراى ملي موافقه نداشته باشدمي تواند
آنرا در ظرف پانزده روز از تاريخ تقديم با ذکر دلايل به ولسي جرگه مسترد
نمايد. با سپرى شدن اين مدت و يا در صورتي که ولسي جرگه آنرا مجددا با دو
ثلث آراى کل اعضا تصويب نمايد، مصوبه توشيح شده محسوب و نافذ مي گردد.
ماده نود و پنجم
پيشنهاد طرح قانون از طرف حکومت يا اعضاى شورا و در ساحه تنظيم امور
قضايي از طرف ستره محکمه توسط حکومت مي تواند صورت گيرد.
پيشنهاد طرح قانون در مورد بودجه و امور مالي صرف ازطرف حکومت صورت
مي گيرد.
ماده نود و ششم
هر گاه پيشنهاد طرح قانون ، حاوى تکليف جديد يا تنقيص (کاهش ) عايدات
دولت باشد، به شرطي در فهرست کار داخل مي شود که در متن پيشنهاد، مدرک
جبران نيز پيش بيني شده باشد.
ماده نود و هفتم
پيشنهاد طرح قانون از طرف حکومت نخست به ولسي جرگه تقديم مي گردد.
ولسي جرگه پيشنهاد طرح قانون را، به شمول بودجه و امور مالي و پيشنهاد
اخذ و يا اعطاى قرضه را، بعد از بحث به صورت يک کل تصويب يا رد مي کند.
ولسي جرگه نمي تواند طرح پيشنهاد شده را بيش از يک ماه به تاخير اندازد.
ولسي جرگه طرح قانون پيشنهاد شده را بعد از تصويب به مشرانو جرگه
مي سپارد.
مشرانو جرگه در ظرف پانزده روز در مورد آن تصميم اتخاذ مي کند.
شوراى ملي به اتخاذ تصميم در مورد طرح قوانين ، معاهدات و پروگرامهاى
انکشافي دولت که به اساس پيشنهاد حکومت ايجاب رسيدگي عاجل را نمايد،
اولويت مي دهد.
هرگاه پيشنهاد طرح قانون از طرف ده نفر از اعضاى يکي از دو مجلس صورت
گيرد، بعد از تاييد يک پنجم اعضاى مجلسي که پيشنهاد به آن ارايه شده است ،
در فهرست کار آن مجلس داخل مي گردد.
ماده نود و هشتم
بودجه دولت و پروگرام انکشافي حکومت از طريق مشرانو جرگه توام با
نظريه مشورتي آن به ولسي جرگه تقديم مي شود.
تصميم ولسي جرگه بدون ارايه به مشرانو جرگه بعد از توشيح رييس جمهور
نافذ شمرده مي شود.
هرگاه نظر به عواملي تصويب بودجه قبل از آغاز سال مالي صورت نگيرد، تا
تصويب بودجه جديد، بودجه سال گذشته تطبيق مي گردد.
حکومت در خلال ربع چهارم سال مالي ، بودجه سال آينده را با حساب اجمالي
بودجه سال جارى به شوراى ملي تقديم مي نمايد. حساب قطعي بودجه سال مالي
قبل، در خلال مدت شش ماه سال آينده ، مطابق به احکام قانون ، به شوراى ملي
تقديم مي گردد.
ولسي جرگه نمي تواند تصويب بودجه را بيش از يک ماه و اجازه اخذ و يا
اعطاى قرضه را که شامل بودجه نباشد، بيش از پانزده روز به تاخير اندازد.
هرگاه ولسي جرگه دراين مدت راجع به پيشنهاد اخذ و يا اعطاى قرضه تصميم
اتخاذ نکند، پيشنهاد تصويب شده محسوب مي گردد.
ماده نود و نهم
در صورتي که در اجلاس شوراى ملي ، بودجه سالانه يا پروگرام انکشافي يا
موضوع مربوط به امنيت عامه ، تماميت ارضي و استقلال کشور مطرح باشد، مدت
اجلاس شورا قبل از تصويب آن نمي تواند خاتمه يابد.
ماده صدم
هر گاه مصوبه يک مجلس از طرف مجلس ديگر رد شود، براى حل اختلاف هيات
مختلط به تعداد مساوى از اعضاى هر دو مجلس تشکيل مي گردد.
فيصله هيات بعد از توشيح رييس جمهور، نافذ شمرده مي شود. در صورتي که
هيات مختلط نتواند اختلاف نظر را رفع کند، مصوبه رد شده به حساب مي آيد. در
اين حالت ولسي جرگه مي تواند در جلسه بعدى آنرا با دو ثلث آراى کل اعضا
تصويب کند. اين تصويب بدون ارايه به مشرانو جرگه بعد از توشيح رييس جمهور
نافذ شمرده مي شود.
ماده يکصد و يکم
هيچ عضو شوراى ملي به علت راى يا نظريه اى که در هنگام اجراى وظيفه
ابراز مي دارد، مورد تعقيب عدلي (قضايي ) قرار نمي گيرد.
ماده يکصد و دوم
هر گاه عضو شوراى ملي به جرمي متهم شود. مامور مسئولاز موضوع به مجلسي
که متهم عضو آن است ، اطلاع مي دهد و متهم مي تواند تحت تعقيب عدلي قرار گيرد.
در مورد جرم مشهود، مامور مسئول مي تواند متهم را بدون اجازه مجلسي
که او عضو آن مي باشد، تحت تعقيب عدلي قرار دهد و گرفتار نمايد.
در هر دو حالت ، هرگاه تعقيب عدلي قانونا توقيف را ايجاب کند، مامور
مسئول مکلف است موضوع را بلافاصله به اطلاع مجلس مربوط برساند و تصويب آنرا
حاصل نمايد.
اگر اتهام در هنگام تعطيل شورا صورت بگيرد، اجازه گرفتارى يا توقيف از
هيات ادارى مجلس مربوط حاصل مي گردد و موضوع به نخستين جلسه مجلس مذکور
جهت اخذ تصميم ارايه مي شود.
ماده يکصد و سوم
وزرا مي تواند در جلسات هر يک از دو مجلس شوراى ملي اشتراک ورزند.
هر مجلس شوراى ملي مي تواند حضور وزرا را در جلسه خود مطالبه کند.
ماده يکصد و چهارم
هر دو مجلس شوراى ملي در وقت واحد به صورت جداگانه جلسه مي کنند.
جلسات هر دو مجلس در موارد ذيل مي تواند به طورى مشترک داير شود :
۱ - در موقعي که دوره تقنينيه يا اجلاس سالانه از طرف رييس جمهور افتتاح
مي گردد،
۲ - در صورتي که رييس جمهور ضرورى تشخيص دهد.
رييس ولسي جرگه از جلسات مشترک شوراى ملي رياست مي نمايد.
ماده يکصد و پنجم
جلسات شوراى ملي علني مي باشد مگر اينکه رييس مجلس يا حداقل ده نفر از
اعضاى شوراى ملي ، سرى بودن آنرا درخواست و مجلس اين خواست را بپذيرد.
هيچ شخصي نمي تواند عنفا به مقر شوراى ملي داخل شود.
ماده يکصد و ششم
نصاب هر يک از دو مجلس شوراى ملي ، هنگام راى گيرى با حضور اکثريت اعضا
تکميل مي گردد و تصاميم آن با شرکت اکثريت آراى اعضاى حاضر اتخاذ مي شود،
مگر در مواردى که اين قانون اساسي طور ديگرى تصريح نموده باشد.
ماده يکصد و هفتم
شوراى ملي در هر سال دو اجلاس عادى داير مي کند.
مدت کار هر دو اجلاس شورا، در هر سال نه ماه مي باشد. در صورت ايجاب،
شورا مي تواند اين مدت را تمديد کند.
جلسات فوق العاده شورا مي تواند در ايام تعطيل به امر رييس جمهور داير
شود.
ماده يک صد و هشتم
در حالات وفات ، استعفا و عزل عضو شوراى ملي و يا معلوليت يا معيوبيتي
که به طور دايم مانع اجرايي وظيفه گردد، تعيين نماينده جديد براى مدت
باقي مانده دوره تقنينيه ، مطابق به احکام قانون صورت مي گيرد.
امور مربوط به حضور و غياب اعضاى شوراى ملي در اصول وظايف داخلي تنظيم
مي گردد.
ماده يک صد و نهم
پيشنهاد تعديل قانون انتخابات ، در يک سال اخر دوره تقنينيه ، نمي تواند
در فهرست کار شوراى ملي قرار گيرد.

فصل شش - لويه جرگه
ماده يکصد و دهم
لويه جرگه عالي ترين مظهر اراده مردم افغانستان مي باشد.
لويه جرگه متشکل است از :
۱ - اعضاى شوراى ملي ،
۲ - روساى شوراهاى ولايات و ولسواليها (فرمانداريها)،
وزرا، رييس و اعضاى ستره محکمه و لوى ثارنوالي مي توانند در جلسات لويه
جرگه بدون حق راى شرکت ورزند.
ماده يک صد و يازدهم
لويه جرگه در حالات ذيل داير مي گردد :
۱ - اتخاذ تصميم در مورد مسايل مربوطه به استقلال، حاکميت ملي ، تماميت
ارضي و مصالح علياى کشور،
۲ - تعديل احکام اين قانون اساسي ،
۳ - محاکمه رييس جمهور مطابق به حکم مندرج ماده شصت و نهم اين قانون
اساسي .
ماده يک صد و دوازدهم
لويه جرگه در اولين جلسه ، از ميان اعضا يک نفر را به حيث رييس و يک نفر
را به حيث معاون و دو نفر را به حيث منشي و نايب منشي انتخاب مي کند.
ماده يک صد و سيزدهم
نصاب لويه جرگه هنگام راى دهي ، با حضور اکثريت اعضا تکميل مي گردد.
تصاميم لويه جرگه ، جز در مواردى که در اين قانون اساسي صريحا ذکر
گرديده ، با اکثريت آرا کل اعضا اتخاذ مي گردد.
ماده يک صد و چهاردهم
مباحثات لويه جرگه علني مي باشد، مگر اينکه يک ربع اعضا سرى بودن آنرا
درخواست نمايد و لويه جرگه اين درخواست را بپذيرد.
ماده يک صد و پانزدهم
در هنگام داير بودن لويه جرگه ، احکام مندرج در مواد يکصد و يکم و يکصدو
دوم اين قانون اساسي ، در مورد اعضاى آن تطبيق مي گردد.

فصل هفتم - قضا
ماده يک صد و شانزدهم
قوه قضاييه رکن مستقل دولت جمهورى اسلامي افغانستان مي باشد.
قوه قضائيه مرکب است از يک سترمحکمه (ديوان عالي قضايي )،محاکم استيناف
و محاکم ابتداييه که تشکيلات و صلاحيت آنها توسط قانون تنظيم مي گردد.
ستره محکمه به حيث عاليترين ارگان قضايي در راس قوه قضاييه افغانستان
قرار دارد.
ماده يک صد و هفدهم
سترمحکمه مرکب است از۹ عضو که از طرف رييس جمهور با تاييد ولسي جرگه
و با ارعايت احکام مندرج فقره آخر ماده پنجاهم و ماده يکصد و هجدهم اين
قانون اساسي در آغاز به ترتيب ذيل تعيين مي گردند :
سه نفر براى مدت چهار سال، سه نفر براى مدت مدت هفت سال و سه نفر براى
مدت ۱۰ سال.
تعيينات بعدى براى مدت ده سال مي باشد.
تعيين اعضا براى دوبار جواز ندارد.
رييس جمهور يکي از اعضا را به حيث رييس سترمحکمه تعيين مي کند.
اعضاى ستره محکمه به استثناى حالت مندرج ماده يک صد و بيست و هفتم اين
قانون اساسي ، تا ختم دوره خدمت از وظايف شان عزل نمي شوند.
ماده يک صد و هجدهم
عضو سترمحکمه واجد شرايط ذيل مي باشد :
۱ - سن رييس و اعضا در حين تعيين از چهل سال کمتر نباشد،
۲ - تبعه افغانستان باشد،
۳ - در علوم حقوقي و يا فقهي تحصيلات عالي و در نظام افغانستان تخصص و
تجربه کافي داشته باشد،
۴ - داراى حسن سيرت و شهرت نيک باشد،
۵ - از طرف محکمه به ارتکاب جرايم ضد بشرى ، جنايت و يا حرمان از حقوق
مدني محکوم نشده باشد،
۶ - در حال تصدى وظيفه در هيج حزب سياسي عضويت نداشته باشد.
ماده يکصد و نوزدهم
اعضاى ستر محکمه قبل از اشغال وظيفه ، حلف آتي را در حضور رييس جمهور
به جا مي آورند :
بسم الله الرحمن الرحيم
"به نام خداوند بزرگ (جل جلاله ) سوگند ياد مي کنم که حق وعدالت را برطبق
احکام دين مقدس اسلام ، نصوص اين قانون اساسي وساير قوانين افغانستان تامين
نموده ، وظيفه قضا را با کمال امانت ، صداقت و بي طرفي اجرا نمايم ."
ماده يکصد و بيستم
صلاحيت قوه قضاييه شامل رسيدگي به تمام دعاوى است که از طرف اشخاص
حقيقي يا حکمي ، به شمول دولت ، به حيث مدعي يا مدعي عليه در پيشگاه محکمه
مطابق به احکام قانون اقامه شود.
ماده يکصد و بيست و يکم
بررسي مطابقت قوانين ، فرامين تقنيني ، معاهدات بين الدول و ميثاق هاى
بين المللي با قانون اساسي و تفسير آنها بر اساس تقاضاى حکومت و يا محاکم ،
مطابق به احکام قانون از صلاحيت سترمحکمه مي باشد.
ماده يکصد و بيست دوم
هيچ قانوني نمي تواند در هيچ حالت ، قضيه يا ساحه يي را از دايره صلاحيت
قوه قضاييه به نحوى که در اين فصل تحديد شده ، خارج بسازد و به مقام ديگر
تفويض کند.
اين حکم مانع تشکيل محاکم خاص مندرج مواد شصت و نهم ، هفتاد و هشتم و
يکصد و بيست و هفتم اين قانون اساسي و محاکم عسکرى در قضاياى مربوط به آن
نمي گردد.
تشکيل و صلاحيت اين نوع محاکم توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده يکصد و بيست و سوم
با رعايت احکام اين قانون اساسي ، قواعد مربوط به تشکيل، صلاحيت و اجراآت
محاکم و امور مربوط به قضات توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده يکصد و بيست و چهارم
در مورد مامورين و ساير کارکنان ادارى قوه قضاييه ، احکام قوانين مربوط
به مامورين و ساير کارکنان ادارى دولت نافذ مي باشد ولي تقرر، انفکاک ،
ترفيع ، تقاعد، مجازات و مکافات شان توسط ستره محکمه مطابق به احکام قانون
صورت مي گيرد.
ماده يکصد و بيست و پنجم
بودجه قوه قضاييه به مشوره حکومت از طرف ستره محکمه ترتيب گرديده ، به
حيث جزء بودجه دولت ، توسط حکومت به شوراى ملي تقديم مي شود.
تطبيق بودجه قوه قضاييه از صلاحيت ستره محکمه مي باشد.
ماده يکصد و بيست و ششم
اعضاى ستره محکمه بعد از ختم دوره خدمت براى بقيه مدت حيات از حقوق
مالي دوره خدمت مستفيد مي شوند مشروط بر اينکه به مشاغل دولتي و سياسي
اشتغال نورزند.
ماده يکصد و بيست و هفتم
هر گاه بيش از يک ثلث اعضاى ولسي جرگه ، محاکمه رييس و يا عضو ستره
محکمه را بر اساس اتهام به جرم ناشي از اجراى وظيفه ياارتکاب جنايت تقاضا
نمايد و ولسي جرگه اين تقاضا را با اکثريت دوثلث کل اعضا تصويب کند، متهم
از وظيفه عزل و موضوع به محکمه خاص محول مي گردد.
تشکيل محکمه و طرزالعمل محاکمه توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده يکصد و بيست و هشتم
در محاکم افغانستان ، محکمه به صورت علني داير مي گردد و هر شخص حق دارد
با رعايت احکام قانون در آن حضور يابد.
محکمه مي تواند در حالاتي که در قانون تصريح گرديده ، يا سرى بودن محاکمه
ضرورى تشخيص گردد، جلسات سرى داير کند، ولي اعلام حکم بايد به هر حال علني
باشد.
ماده يکصد و بيست و نهم
محکمه مکلف است اسباب حکمي را که صادر مي نمايد، در فيصله ذکر کند.
تمام فيصله هاى قطعي محاکم واجبالتعميل (لازم الاجرا) است ، مگر در حالت
حکم به مرگ شخص که مشروط به منظورى رييس جمهور باشد.
ماده يکصد و سي ام
محاکم قضايي مورد رسيدگي ،احکام اين قانون اساسي و ساير قوانين را تطبيق
مي کنند.
هرگاه براى قضيه يي ازقضاياى مورد رسيدگي ، در قانون اساسي و ساير قوانين
حکمي موجود نباشد، محاکم به پيروى از احکام فقه حنفي و در داخل حدودى که
اين قانون اساسي وضع نموده ، قضيه را به نحوى حل و فصل مي نمايد که عدالت
را به بهترين وجه تامين نمايد.
ماده يکصد و سي و يکم
محاکم براى اهل تشيع ، در قضاياى مربوط به احوال شخصيه ، احکام مذهب تشيع
را مطابق به احکام قانون تطبيق مي نمايند.
در ساير دعاوى نيز اگر در اين قانون اساسي و قوانين ديگر حکمي موجود
نباشد، محاکم قضيه را مطابق به احکام اين مذهب حل و فصل مي نمايند.
ماده يکصد و سي و دوم
قضات به پيشنهاد ستره محکمه و منظورى رييس جمهور تعيين مي گردند.
تقرر، تبدل، ترفيع ، مواخذه و پيشنهاد تقاعد قضات مطابق به احکام قانون
از صلاحيت ستر محکمه مي باشد.
ستر محکمه به منظور تنظيم بهتر امور اجرايي وقضايي وتامين اصلاحات لازم ،
آمريت عمومي ادارى قوه قضاييه را تاسيس مي نمايد.
ماده يکصد و سي و سوم
هر گاه قاضي به ارتکاب جنايت متهم شود، ستره محکمه مطابق به احکام
قانون به حالت قاضي رسيدگي نموده ، پس از استماع دفاع او، در صورتيکه ستره
محکمه اتهام را وارد بداند، پيشنهاد عزلش را به رييس جمهور تقديم و با
منظورى آن از طرف رييس جمهور، قاضي متهم از وظيفه معزول و مطابق به احکام
قانون مجازات مي شود.
ماده يکصد و سي و چهارم
کشف جرايم ، توسط پليس و تحقيق جرايم و اقامه دعوا عليه متهم در محکمه
از طرف ثارنوالي (دادگسترى ) مطابق به احکام قانون صورت مي گيرد.
ثارنوالي جزء قوه اجراييه و در اجراآت خود مستقل مي باشد.
تشکيل، صلاحيت و طرز فعاليت ثارنوالي توسط قانون تنظيم مي گردد.
کشف و تحقيق جرايم وظيفه اى منسوبين قواى مسلح ، پليس و موظفين امنيت
ملي ، توسط قانون خاص تنظيم مي گردد.
ماده يکصد و سي و پنجم
اگر طرف دعوا زباني را که محکمه توسط آن صورت مي گيرد، نداند، حق اطلاع
به مواد واسناد قضيه و صحبت در محکمه به زبان مادرى ، توسط ترجمان (مترجم )
برايش تامين مي گردد.

فصل هشتم - اداره
ماده يکصد و سي و ششم
اداره جمهورى اسلامي افغانستان بر اساس واحدهاى اداره مرکزى و ادارات
محلي ، طبق قانون تنظيم مي گردد.
اداره مرکزى به يک عده واحدهاى ادارى منقسم مي گردد که در راس هرکدام يک
نفر وزير قرار دارد.
واحد اداره محلي ، ولايت است . تعداد، ساحه (منطقه )، اجرا و تشکيلات ولايات
و ادارات مربوط، بر اساس تعداد نفوس ، وضع اجتماعي و اقتصادى و موقعيت
جغرافيايي توسط قانون تنظيم مي گردد.
ماده يکصد و سي و هفتم
حکومت با حفظ اصل مرکزيت به منظور تسريع و بهبود اموراقتصادى ، اجتماعي
و فرهنگي و سهم گيرى هر چه بيشتر مردم در انکشاف حيات ملي ، صلاحيتهاى لازم
را مطابق به احکام قانون ، به اداره محلي تفويض مي نمايد.
ماده يکصد و سي و هشتم
در هر ولايت يک شوراى ولايتي تشکيل مي شود.
اعضاى شوراى ولايتي ، طبق قانون ، به تناسب نفوس ، از طريق انتخابات آزاد،
عمومي ، سرى و مستقيم از طرف ساکنين ولايت براى مدت چهار سال انتخاب مي
گردند.
شوراى ولايتي يک نفر از اعضاى خود را به حيث رييس انتخاب مي نمايد.
ماده يکصد و سي و نهم
شوراى ولايتي در تامين اهداف انکشافي دولت و بهبود و امور ولايت به نحوى
که در قوانين تصريح مي گردد، سهم گرفته و در مسايل مربوط به ولايت مشوره مي
دهد.
شوراى ولايتي وظايف خود را با همکارى اداره محلي اجرا مي نمايد.
ماده يکصد و چهلم
براى تنظيم امور و تامين اشتراک فعال مردم در اداره محلي ،در ولسوالي ها
و قريه ها، مطابق به احکام قانون شوراها تشکيل مي گردند.
اعضاى اين شوراها از طريق انتخابات آزاد، عمومي ، سرى و مستقيم از طرف
ساکنين محل براى مدت سه سال انتخاب مي شوند.
سهم گيرى کوچيان در شوراهاى محلي مطابق به احکام قانون تنظيم مي گردد.
ماده يکصد و چهل و يکم
براى اداره امور شهرى ، شاروالي (شهردارى ) تشکيل مي شود.
شاروال و اعضاى مجالس شاروالي ، از طريق انتخابات آزاد، عمومي ، سرى و
مستقيم انتخاب مي شوند.
امور مربوط به شارواليها توسط قانون تنظيم مي گردند.
ماده يکصد و چهل و دوم
دولت به مقصد تعميل (اجرا) احکام و تامين ارزشهاى مندرج اين قانون
اساسي ، ادارات لازم را تشکيل مينمايد.
فصل نهم - حالت اضطرار (فوق العاده )
ماده يکصد و چهل و سوم
هرگاه به علت جنگ ، خطر جنگ ، اغتشاش وخيم ، آفات طبيعي و يا حالت مماثل،
حفظ استقلال و حيات ملي از مجرايي که در قانون اساسي تعيين شده ، ناممکن
گردد، حالت اضطرار از طرف رييس جمهور با تاييد شوراى ملي در تمام يا بعضي
از ساحات کشور اعلام مي شود.
هرگاه حالت اضطرار بيش از دو ماه دوام نمايد، براى تمديد آن ، موافقت
شوراى ملي شرط است .
ماده يکصد و چهل و چهارم
در حالت اضطرار، رييس جمهور مي تواند به مشوره روساى شوراى ملي و ستره
محکمه ، بعضي از صلاحيتهاى شوراى ملي را به حکومت انتقال دهد.
ماده يکصد و چهل و پنجم
در حالت اضطرار، رييس جمهور مي تواند بعد از تاييد روساى شوراى ملي و
ستره محکمه ، تنفيذ احکام ذيل را معطل بسازد و يا بر آنها قيود وضع نمايد :
۱ - فقره دوم ماده بيست و هفتم ،
۲ - ماده سي و ششم ،
۳ - فقره دوم ماده سي و هفتم ،
۴ - فقره دوم ماده سي و هشتم ،
ماده يکصد و چهل و ششم
در حالت اضطرار، قانون اساسي تعديل نمي شود.
ماده يکصد و چهل و هفتم
هرگاه دوره رياست جمهورى و يا دوره تقنينيه شوراى ملي ، در حالت اضطرار
ختم شود، اجراى انتخابات جديد منتفي گذاشته شده ، مدت خدمت رييس جمهور و
اعضاى شوراى ملي تا چهار ماه تمديد مي شود.
هر گاه حالت اضطرار بيش از چهار ماه دوام نمايد،لويه جرگه از طرف رييس
جمهور دعوت مي شود.
بعد از ختم حالت اضطرار، در خلال مدت دو ماه ، انتخابات برگزار مي گردد.
ماده يکصد و چهل و هشتم
در ختم حالت اضطرار، اقداماتي که براساس مواد ماده يکصد و چهل و چهارم
و يکصد و چهل و پنجم اين قانون اساسي به عمل آمده ، بلافاصله ازاعتبار ساقط
مي گردند.

فصل دهم - تعديل
ماده يکصد و چهل و نهم
اصل پيروى از احکام دين مقدس اسلام و نظام جمهورى اسلامي تعديل نمي شوند.
تعديل حقوق اساسي اتباع صرف به منظور بهبود حقوق آنان مجاز مي باشد.
تعديل ديگر محتويات اين قانون اساسي ، نظر به تجارب و مقتضيات عصر، با
رعايت احکام مندرج مواد شصت و هفتم و يکصد و چهل و ششم اين قانون اساسي ،
با پيشنهاد رييس جمهور يا اکثريت اعضاى شوراى ملي صورت مي گيرد.
ماده يکصد و پنجاهم
به منظور اجراى پيشنهاد تعديل، هياتي از بين اعضاى حکومت ، شوراى ملي و
ستره محکمه به فرمان رييس جمهور تشکيل گرديده ، طرح تعديل را تهيه مي کند.
براى تصويب تعديل، لويه جرگه بر اساس فرمان رييس جمهور و مطابق به
احکام فصل لويه جرگه داير مي گردد.
هرگاه لويه جرگه با اکثريت دو ثلث کل اعضا طرح تعديل را تصويب کند، بعد
از توشيح رييس جمهور نافذ مي گردد.

فصل يازدهم - احکام متفرقه
ماده يکصد و پنجاه و يکم
رييس جمهور، معاونين رييس جمهور، وزرا، رييس و اعضاى ستره محکمه ، لوى
ثارنوال، روساى بانک مرکزى و امنيت ملي ، واليان و شارواليها در مدت تصدى
وظيفه نمي توانند هيچ معامله انتفاعي را با دولت انجام دهند.
ماده يکصد و پنجاه و دوم
رييس جمهور، معاونين رييس جمهور، وزرا، روسا و اعضاى شوراى ملي و ستره
محکمه ، لوى ثارنوال و قضات نمي توانند در مدت تصدى وظيفه به مشاغل ديگرى
اشتغال ورزند.
ماده يکصد و پنجاه و سوم
قضات ، ثارنوالان ، صاحب منصبان قواى مسلح و پليس و منسوبين امنيت ملي ،
در مدت تصدى وظيفه نمي توانند در احزاب سياسي عضويت داشته باشند.
ماده يکصد و پنجاه و چهارم
دارايي رييس جمهور، معاونين رييس جمهور، وزرا، اعضاى ستره محکمه و لوى
ثارنوال قبل و بعد از دوره خدمت ، توسط ارگاني که در قانون تعيين مي گردد،
ثبت ، رسيدگي و نشر مي شود.
ماده يکصد و پنجاه و پنجم
کميسيون مستقل انتخابات براى اداره و نظارت بر هر نوع انتخابات و
مراجعه به آراى عمومي مردم در کشور مطابق به احکام قانون تشکيل مي گردد.
ماده يکصد و پنجاه و ششم
کميسيون مستقل انتخابات براى اداره و نظارت بر هر نوع انتخابات و
مراجعه به آراى عمومي مردم در کشور مطابق به احکام قانون تشکيل مي گردد.
ماده يکصد و پنجاه و هفتم
کميسيون مستقل نظارت بر تطبيق قانون اساسي مطابق به احکام قانون تشکيل
مي گردد.
اعضاى اين کميسيون ازطرف رييس جمهور به تاييد ولسي جرگه تعيين مي گردند.

فصل دوازدهم - احکام انتقالي
ماده يکصد و پنجاه و هشتم
لقب باباى ملت و امتيازاتي که توسط لويه جرگه اضطرارى سال يکهزارو سيصد
و هشتادو يک هجرى شمسي به اعليحضرت محمد ظاهرشاه ، پادشاه سابق افغانستان ،
اعطا شده است ، با رعايت احکام اين قانون اساسي مادام الحيات براى ايشان
محفوظ مي باشد.
ماده يکصد و پنجاه و نهم
مدت بعد از نفاذ اين قانون اساسي تا تاريخ افتتاح شوراى ملي ، دوره
انتقال شمرده مي شود.
دولت انتقالي اسلامي افغانستان ، در دوره انتقال وظايف ذيل را انجام مي -
دهد :
۱ - اصدار (صدور) فرامين تقنيني مربوط به انتخابات رياست جمهورى و شوراى
ملي و شوراهاى محلي در مدت شش ماه ،
۲ - اصدار فرامين در مورد تشکيلات و صلاحيت محاکم و آغاز کار روى قانون
تشکيلات اساسي در خلال مدت کمتر از يک سال،
۳ - تشکيل کميسيون مستقل انتخابات ،
۴ - انجام اصلاحات لازم به منظور تنظيم بهتر امور اجرايي و قضايي ،
۵ - اتخاذ تدابيرلازم جهت آماده ساختن زمينه براى تطبيق احکام اين قانون
اساسي .
ماده يکصد و شصتم
اولين رييس جمهور منتخب، سي روز بعد از اعلام نتايج انتخابات ، مطابق به
احکام اين قانون اساسي به کار آغاز مي کند.
کوشش همه جانبه صورت مي گيرد تا اولين انتخابات رييس جمهور و شوراى ملي
با هم در يک وقت صورت بگيرد.
صلاحيت هاى شوراى ملي مندرج در اين قانون اساسي تا زمان تاسيس اين شورا
به حکومت تفويض مي شود و ستره محکمه موقت به فرمان رييس جمهورتشکيلمي گردد.
ماده يکصد و شصت و يکم
شوراى ملي ، وظايف وصلاحيتهاى خود را به مجرد تاسيس ، مطابق به احکام اين
قانون اساسي ، اعمال مي کند.
بعد از داير شدن اولين جلسه شوراى ملي ، در خلال مدت سي روز، حکومت و
ستره محکمه مطابق به احکام اين قانون اساسي تشکيل مي گردند.
رييس دولت انتقالي اسلامي افغانستان تا زمانيکه رييس جمهور منتخب به
کار آغاز کند، اجراى وظيفه مي نمايد.
ارگانهاى اجرايي و قضايي دولت با رعايت حکم فقره چهارم ماده يکصد و
پنجاه و نهم اين قانون اساسي ، الي تشکيل حکومت و ستره محکمه به وظايف خود
ادامه مي دهند.
فرامين تقنيني که از آغاز دوره موقت به بعد نافذ گرديده است ، به اولين
جلسه شوراى ملي ارجاع مي گردند.
اين فرامين تازمانيکه از طرف شوراى ملي لغو نگرديده باشند نافذمي باشند.
ماده يکصد شصت و دوم
اين قانون اساسي از تاريخ تصويب لويه جرگه نافذ و از طرف رييس دولت
انتقالي اسلامي افغانستان توشيح و اعلام مي گردد.
با نفاذ اين قانون اساسي ، قوانين و فرامين تقنيني مغاير احکام آن ملغي
مي باشد.

هایی من وهایی من ، سنگ سفید جای من ، کس نیست به پروای من

2011-01-05T16:55:00.111+04:30

        هایی من هایی من     سنگ سفید جای من      کس نیست به پروای من
این شعرخیلی بی وزن و بی ارزش دیده می شود اما برای گفتن یک حقیقت وبرای رساندن فریاد دل سنگ و دیوار های سیمانی را می شکافد و در هر کلمه ان هزاران شکوه ها ودرد های ناشنیده از داخل اردو گاه سنگ سفید ایران گره خورده است.

    نمیدانم چرا این اردو گاه در واقع زندان را"سنگ سفید" نام نهاده، در صورتی که هیچ سنگ سفیدی حتی هیچ سفیدی اینجا به چشم نمی خورد ؟ شاید هم روزی آن کوهای سیاه و خشین که به سمت شمال این اردو گاه قراردارند،رنگ سفید داشته و اسم سنگ سفید نیز از آن برداشته شده وبه مرور زمان کوه های سفید رنگ باخته وحال سیاه روی شده باشند! چه میدانم ؟! اصلا هم مهم نیست که این اردو گاه به چه اسم یاد می شود و مهم اینست که در داخل محوطه که با دیوارهای حدودا 7 متر احاطه شده ،چه می گزرد؟
بله فریاد بی صدای که روی پوش قرانی با مهره های گلکی به این شرح گره خورده بود: هایی من وهایی من     سنگ سفید جای من       کس نیست به پروای من ، " یادگار قربان علی از دایکندی"      ودردست سربازی در تهران دیده بودم، مرا به این سوال واداشت که در داخل سنگ سفید چه می گزرد؟ بلاخره پاسپورتم راازتهران پوست کردم وخودم را به پولیس تحویل دادم.
امروزتاریخ 5 /10 /1389 است وحدودا 4 ساعت قبل دروازه بزرگ وابی رنگ که قسمت بالای ان به تر تیب رنگهای قرمز سفید وسیاه شایدمنظور ازترتیب رنگها نشان دادن پرچم ایران باشد اما رنگ سبزش خیلی غلیظ بود که کا ملا سیاه دیده می شد، باز شد وبعد از یک تلاشی مفصل من رابه اتاق که به سمت چپ در وازه قرارداشت ،بردندومردی که لباس سبزغلیظ داشت روبرویم ایستاد به جواب سلامم سیلی محکمی رابه صورتم اشاره کرد وپرسید چرا کوت شلوار پوشیدی مگه تو افغانی نیستی ؟همینکه دهنم را باز کردم تااز افغانی بودنم تایید کنم خون از دهنم بیرون زد، وای خدای من چقدر مزه نمکی می داد! نمیدانم شما تا حال خون خود تان را خوردید یانه ؟ منکه دفعه اولم بود کلی خونم را خوردم چون لبانم را بهم چسپ زده بودند تا خون دهنم روی اتاقشان نریزد.   اما خدارا شکرحالا در صالون کنار بقیه افغانی ها نشستم ودارم این متن را می نویسم .
اینجا خیلی بوی خون می اید ،شایدبوی خون دهنم باشد ویا هم بوی رنگ که برای نوشتن این شعر ( هایی من وهایی من     سنگ سفید جای من      کس نیست به پروای من) بر روی دیوار صالون بکار رفته ،باشد ویا شاید  بوی از بیرون صالون ازکف حیاط اردوگاه از بین ماسه ها وشین هابه داخل صالون بیاید! به هر صورت حالا باید چند ساعت اگر خوابم برد روی فرش سیمانی صالون بخوابم چون خیلی خصته وکفته ام.
   ساعت 8 شب است و هوای سردو گرسنگی باعث شد تا از خواب بیدار شوم ، در اینجا اگر گرسنگی یا تشنگی غلبه کند باید5000 هزار تومان را از سوراخ دروازه سالون به نگهبان داد وبعد از 10 دقیقه یا یک نان لواشی ویاهم بوتل آب را به داخل پرت میکند .
   و بعضی ها که پول ندارند باید پوش قران یا تسبیح بسازند تا در بدل اینکار شان پول نان را بدست بیاورند .

ساعت 10 شب است ومن روی شعر: " هایی من وهایی من     سنگ سفید جای من      کس نیست به پروای من " که روی سیمان ، خشت وحتی روی سنگ های صالون حک شده ، خیره شده ام وقتی یادگاری ها وتاریخ دخول وخروج زندانیان از زندان را می خوانم به این باور می رسم که باید یک ماه ،دوماه وشاید بیشتر از این مدت را در اینجا سپری کنم . همین لحظه صدای ناله پیر مردی نیز از کنج صالون به گوش می رسد و پیر مرداز جا بلند می شود لرزان به طرف دروازه صالون می اید سپس با صدای ضعیف نگهبان را صدا می زند و بوتل خالی را از سوراخ دروازه به بیرون میدهد   ، صدای دلنواز ریختن آب بین بوتل به گوش می رسد وبعد از دو دقیقه بوتل پر از اب به داخل صالون پرت می شود ، پیرمرد فورا اب را سر می کشد و اهسته چیزی را در دهنش زمزمه می کند ودوباره برمی گردد، وقتی ازسوراخ در به بیرون نگاه میکنم هیچ شیری اب دیده نمی شود ونگهبان هم داردکمر بندی شلوارش را می بندد.
ساعت 5:30 دقیقه صبح است و حدودا نیم ساعت قبل سرو صدای بلند شد ،نگهبان با دوسر باز دیگر داخل صالون امدند وجسد همان پیر مرد را به بیرون صالون بردند.
چیزی خیلی جالب   قرانی که از  پیر مرد باقی مانده، است چون پوشش درست همان بود که در دست سربازی در تهران دیده بودم درروی این پوش نیز نوشته شده:
هایی من وهایی من     سنگ سفید جای من      کس نیست به پروای من

کاغذم تماتم شد.

اگر"آزادی"خواست

2010-12-20T20:49:00.001+04:30

می خواهم یک سفر کوچک داشته باشم ونمیدانم این سفر چقدر سخت برایم تمام می شودوچند روزرادر بر میگیرد!
مدتی را شاید مطلب نگذارم مرا ببخشید.

دیشب اشکم بیرون شد

2010-12-13T22:11:00.004+04:30

دیشب طبق رسم ورواج در مراسم عذاداری اما حسین رفتم،بابلند شدن صدای آخوند بعضی ها دستمال جلوی صورت شان گرفتند وبعضی هاهم سرراروی زانوگذاشته شروع به گریه وزاری نمودند،تنهامن بودم که گاهی به سوی آخوند نگاه میکردم وگاهی هم مثل دیوانه ها عذاداران رانگاه می کردم امابعد از چند دقیقه کمی از آخوند خجالت کشیدم وشاید هم ترسیدم تا مبادا قضیه نگریستن من را به بقیه مردم تعریف کند!به ناچار مانند دیگران دستمال جلوی صورتم گرفتم وهرچه زور زدم اشکم بیرون نشد و ذهنم همیشه میگفت برای کدام تصویری می خواهی بگریی ؟ هرچه کوشش کردم ،چند تا نقاشی صحنه شهادت حسسین که روی دیوار همان مکان نصب بود، باآن ذهنم را قناعت بدهم تاازاو اجازه اشک ریختن چششم رابگیرم باز هم ذهنم کلک نخورد. به فکر بقیه مردم شدم که آنها با چه تصویری ذهنی شان اشک می ریزند؟آیا با همان تصویری نقاشی شده شهادت حسین ؟ واینرا مطمئن بودم که هیچ یک از انها شهادت حسین رادر چشم ندیده تا تصویری از او در ذهن داشته باشد ، چه میدانم شاید هم بخاطر همان تصویری نقاشی شده می گریستند وشاید هم بعضی های شان داغ برادر پدر وفرزند در دل داشتند که عقده شان را تبدیل به اشک می کردند!.
وبلاخره تصویری از سربریدن یک خبر نگار که توسط طالبان صورت گرفته بود و من قبلا کلیپ اش رادیده بودم در ذهنم آمد وتصویری ازجسد کودکی که مردم بی پروا از روی آن می گزشتند،ازفیلم مستند قلای جنگی در ذهنم آمد وهمچنان تصویری دیگری از زیر آوار شدگان مردم بیگناه که در اثر بامبارد نیروهای امریکای صورت گرفته بود ،در ذهنم آمد وخوب حسابی به یاد این شهدا وبه مقایسه آن به یاد شهادت حسین ویارانش گریستم.

سر درگمی سیاست امریکا درافغانستان

2010-12-13T20:28:00.013+04:30

گاهی ازفکرکردن زیادوچراهای بی جواب که درذهن خلق می شود،سرآدم به درد می آید.
منظورم فکر کردن سر سیاست های پیچیده دولت مردان امریکا ودیگر متحدینش در قبال افغانستان است،به طور مثال :چرا امریکا برای کشتن ملا عمر رهبر طالبان واسامه بن لادن رهبر القاعده جایزه ای بزرگ( 25 ملیون دالری و50 ملیون دالری ) راگذاشته است؟ در صورتیکه ملا عمر ( بیشتر از 50 سال) سن دارد وبن لادن هم (بیشتر از 55 سال ) سن دارد که شاید ده سال یا اند ی بیشتر زنده باشند بعد از ان بخاطر کهولت سنی خواهند مرد، چه میدانم شاید هم مرده باشند! پس چرا امریکا بخاطر کسانی که روی به سوی دروازه مرگ کرده اند تلاش کشتن انها رادارد؟وروزانه ده ها نفر بی گناه را بخاطر این دونفر به کام مرگ می فرستد، ویا اگر بن لادن وملا عمر از مرگ الاهی بمیرند بدون اینکه کسی انهارا بکشد، پس تکلیف جایزه مرگ شان چه خواهد شد ؟آیا به خدا تعلق میگیرد ؟ واگر به خدا تعلق می گیرد پس چه قسمی جایزه را به خدا می دهد ؟ در اینصورت مجبور به نائبان خدا اهدا کند که همین آخوندهاخود شان را نائبان خدا میدانند و ملاعمر با بن لادن هم سران این آخوندها تلقی می شوند ،آیا این جایزه به خودشان داده خواهد شد؟!واگر جایزه به خود شان داده می شود حتما انرا قبل از مرگ شان برایشان تحویل بدهند چون ادم مرده که نمی تواند جایزه بگیرد.
ازسوی دیگر، وقتی آدم سر بازان مصلح امریکای را در افغانستان می بیند به این فکر می افتد که حتمی اینها بخاطر جنگ وادم کشتن امده اند چون با تفنگ که نمی شود نوازش داد! واز طرفی جنگ وقتی صورت می گیرد که منطق سخن گفتن از بین برود ویکی از طرف های مقابل ویا هم هردوطرف سخن برای گفتن نداشته باشند ، به نظر شما آیا امریکا سخن منطقی برای گفتن ندارد که متصل به جنگ شده است؟ شاید همین لحظه به ذهن شما این باشد که "چون طالبان من وتو را می کشتند، نیروهای امریکای امده تا انها را بکشند" اگر طالبان بد کرد وامریکا بد مجازات داد پس فرق میان امریکا وطالبان در چیست بگو؟! دراینصورت هر دو جانب نسل انسان میکشند.
از جانبی دیگر ،هر گاه انسانی یاقشر از انسانها دچار معرض وحشی گری شوند بر انسانهای عاقل است که انها را با منطق سخن گفتن اگاه،عاقل وتربیت کنند، اگر انهارا بکشند پس هر دوجانب جاهل ووحشی هستند ، اگر اینطور است !آیا نیروهای امریکای نیز وحشی اند؟
بعضی ها بر این باورند که حمله امریکا در افغانستان بخاطر ایجاد یک بازی خبری برای جهان بوده گر چنین باشد باز هم دارد خیانت برمردم جهان می کند ومردم را از تفکر روی پیشرفت ها باز داشته ومصروف منفی ها نموده است .
باز هم به هر صورت ،من از پدر پند دارم تا به کلید های بالا دست نزنم چون خطرناک است پس من هم دست به چنین کلید ها نمی زنم تا مبادا با مشکل مواجه شوم!وبه من چه که این وان چه و چکار میکنند فقط در میدان خون مردم بیگناه است که میریزند.

انتخابات

2010-12-10T20:17:00.001+04:30

پیرمردی دهقان مسئولیت نگهداری بعضی حیوانات چون : گوسفند، بز، شغال ،مرغ وغیره را داشت ،انجام دو کار که رسیدگی به مزرعه و حیوانات بود،برای پیرمرد مشکل تمام میشد وبه خاطر سهولت کار حیوانات را به دو دسته تقسیم کرد، حیوانات دوپاه رادر یک محل جاه دادو چهار پاه را در یک تویله گذاشت . از بخت بد روزگار بز وگسفندی در تویله ای شغالان هم نشین گردیدندوپیر مرد هر روز قبل از اماده ساختن غذا از هر تویله رای گیری می کرد وسپس رای بیشتر رادر نظر گرفته غذا اماده می کرد و وقتی رای گیری در تویله شغالان صورت می گرفت همه اراء گوشت بود و تنها گوسفند وبز بیچاره علف سفارش می دادند چون در اقلیت قرارداشتند کسی به رای انها توجه نمی کردند، هر چه فریاد می زدند که علف باز هم بی فایده بود تا روزی رسید که گوسفند وبز از گرسنگی جان دادند وشغالا ن گوشت انها رانیز نوشجان کردند.

"بنام آزادی" (مرگ حسین را تسلیت میگویم )

2010-12-07T22:11:00.003+04:30

محرم آمد،بازهم مردم این دهکده دیوانه شدند وبه سرو صورت شان میکوبند ، فریاد میزنند ، گریه وزاری میکنند وهرچه غم و غصه ای که دارند بیرون میریزند، این کارشان دقیقا سال یکبار صورت می گیرد که دلیل اصلی آنرا نمیدانم چون در اینجا از هر کسی بپرسی تعجب میکند ومی گوید:مگه تو مسلمان نیستی؟!
ویا اینکه مسخره ات می کند و بس، اما تا جای که اندک معلومات گرفتم بخاطر قیام مردی بنام حسین در کشور عراق ومرگ اوبوده که در" دهم محرم ۶۱ هجری قمری (۲۱ مهر سال ۵۹ خورشیدی) " صورت گرفته و هدف قیام حسین هم بدست اوردن آزادی بوده ،یعنی مردم این همه هم همه ای که دارند بخاطر آزادی است و من هم به نوبه خود مرگ (حسین) مردآزادی خواه رابه تمام آزادی خواهان جهان تسلیت می گویم.

سیستم حکومتی افغانستان

2010-12-02T20:06:00.003+04:30

2+2=6 . 5-4=14 . 100000/3=1 و 305=3 اصلا غیر ممکن نیست! و تعجب هم نکنید چون فعلا در کشور افغانستا ن دو جمع دو مساوی به شش می شود . مثلا یک قاتل + طرفدارمردمی = وکیل پارلمان ، یک بیسواد +تابعیت خارجی +پول=وزیر ، سهمیه 25 وزارتخانه تقسیم 24 وزارت مساوی می شود هروزارتخانه یک سهم ، لیسانس و بالاتر از ان + بی پولی و بی واسطگی = کار گر سر چوک و غیره.... این سیستم حکومتی افغانستان کنونی ( افغانستان پسا طالبانی) است . .

هه هه هه!

2010-11-08T20:18:00.008+04:30

تعجب نکنید ! این خنده دیروز من بود، چون بعضی اوقات خنده انسان برای بعضی از کارها ی خنده دار، سخنان خنده دار ، مطالب خنده داروغیره .. ،بلند می شود ووقتی آدم با چیز های خنده دارروبرو میشود مثل این است که آدم را قلقلگ بدهد. اصل سخن این است که دیروز داشتم روزنامه می خواندم و دریکی ازصفحات روزنامه باتیتیر درشت نوشته شده بود"پیشرفت افغانستان نسبت به ده سال قبل"، وقتی این تتر رادیدم به فکر این شدم که چه پیشرفتی نصیب افغانستان گردیده؟ اگر ده سال قبل یک نان ده هزار افغانی بود ،مزد یک روزکار، کارگر دوصد هزار افغانی می شد وحالا اگر یک نان ده افغانی است ،مزد کار یک روز کارگر دوصد افغانی است #اگرده سال قبل(زمان حکومت طالبان ) موتر های لوکس وپیشرفته نبود ،حالا که هست فقط افراد ویژه وخاص از ان استفاده می کنند و ملت مظلوم چیزی سود نمی برند. #اگر ده سال قبل طالبان روزانه ده ها نفر از اقوام تاجیک هزاره وازبک را می کشتند ، امروز هزاران نفر از قوم پشتون زیر بامبارد می میرند . # اگر در آن زمان کسی اجازه نداشتند تا از زمین های دولتی استفاده کنند حال همین زمین ها به شهرک های شخصی افراد تبدیل شده وبدون کدام حراس شهرک هارا به اسم خود شان مسمی می کنند #اما طالبان مهارت پ.ل خوری را کمتر داشتند و در حکومت کنونی به اسم افغانستان ملیارد ها دلار از بانک جهانی وکشور های مختلف بصورت وام اخذ گردیده وبه حسابهای شخصی افراد انتقال می یابد، آیا این را پیشرفت می گویند! یا اینکه ،زما ن طالبان مردان باید باریش بلند وخانم ها با چادر و حجاب کامل بودند وزمان حاضر مردان ریش ها را می تراشندو خانم ها چادر را تقریبا کنار گذاشته، حجاب از بین رفته ودامنها لایتناهی کوتاه گردیده وغیره... شاید دولت مردان به این پیشرفت گویند! هه هه هه !

"بنام آزادی" . اتاق کوچک من بزرگتر از جهان است

2010-11-08T19:51:00.002+04:30

طول 180 سانتی متر ، عرض 120 سانتی متر و ارتفاع 150 سانتی متر ، این اندازه اتاق که فعلا در ان زندگی می کنم ، است وبا این قد بالای که من دارم وقت بلند شدن باید خیلی احتیاط کنم تا مبادا باز هم سرم به سقف اتاق نخورد و وقتی استراحت می شوم 6 سانتی متر که دراز تر از طول اتاق هستم ، بگونه ای کوتاه شوم. "اما آزادی را شکر" ، همین جاه برایم بزرگ است وهیچگاهی احساس تنگی جاه نمیکنم چون همیشه اندازه قبر در ذهنم است. اما، گاهی به چهار دوروبرم می بینم بعضی ها حتی قناعت به خانه هزار متری ندارند وفکر می کنند که در یک خانه هزار متری جاه نمی شوند وحتی می خواهند شهرک شخصی داشته باشند وبعضی ها هم هستند که یک کشور برایشان کافی نیست ودر تلاش از خود ساختن جهان اند و برای رسیدن به این اهداف شان هزاران نفر را به کام مرگ می فرستند ،مهاجر می کنند ،خانه های کوچک شان را ویران مینمایند ، متحیر میشوم وبه این باور میرسم که : (حتمامقیاس قبرازیاد شان رفته است).

بنام آزادی

2010-10-27T13:21:00.002+04:30

درودبرتو ای بودای بزرگ وای خدای اسبق من واژداد من ٍ امید وارم که با خانواده گرامی تان در پناه خدای که خدای تواست ٍ قرارداشته واز شر بندگانش در امان باشید. اگر بنده حقیر رابیاد داشته باشید یکی از عابدان وبندگاه مخلص شما ٍمدت ها بود که در همسایگی تان قرارداشتم واز چندی به این سواز آن دهکده بار سفر بسته ودر دهکده ای دیگری مقیمم. بودای بزرگ بعد ازآنکه محروم محضر مبارک شما گردیدم مدتی را درعالم بی خدای بسر بردم تااینکه در جستجوی یافتن خدای دیگری در این دهکده شدم بلاخره رنگ سفید وعضمت آزادی مرا مجذوب خود کرد وپناه بردم به ذات پاک او. و این عکسی را که در گوشه بالای صفحه میبینید یادگاری با خدای جدیدخود(آزادی بزرگ) گرفتم. مصئون باشی بودا وزنده باد آزادی

فکر می کنم بدون دوست وهمراز هم زندگی کردن مشکل است پس حالا باید با این دوستم که مدتی بود بااوقهر بودم آشتی کنم

2010-09-26T20:11:00.002+04:30

بابهترین دوستم قهرم

2010-01-17T12:26:00.003+04:30

مدتی است که با این وبلاگ قهر هستم ودلیلش هم اینست :رازهای را که من به وی گفته ام به دیگران نقل کرده واخیرا برایم مشکل ساز شده است.

وراستی اگرازمن نمی دانید باید بگویم که در بلند ترین نقطه افغانستان درجای که فقط خدا است ،هردوباهم زندگی می کنیم.

مردم بامیان می گویند از"بدترین" "بدتر" بهتراست

2009-11-02T21:44:00.005+04:30

خداراشکرکه این کابوس سیاه به پایان رسیده وبلاخره رییس جمهورافغانستان انتخاب شد. مردم بامیان می گفتند:"کاش کسی رییس جمهور افغانستان گرددکه امنیت دهکده ی ما رابهم نزند ". وحالامردم میگویند:"کاش رییس جمهورافغانستان دهکده ی مارابسازد". خوب بهرصورت ،من هم حیران مانده ام که بااین مردم پرتوقع چه باید کرد؟ شاید هم توقعات شان بجا باشندچون رای شان رابه شما(آقای کرزی )داده وتوقعاتی هم باید داشته باشند. پس ما فقط بحیث بیننده می بینیم که به جواب رای مردم این دهکده چه خدماتی را شما خواهید انجام داد؟ وگاهی هم اگررای این مردم ازیادشما رفت بخاطریادآوری ،زمزمه های مردم را دراینجا خواهیم گذاشت. در اخیر تبریکات مردم این دهکده رابرای شما(آقای کرزی) می رسانم شایداحتمال ౦/00001فیصدباشد که نامتان رادر وب جستجو کرده واین صفحه رایافته وپیام این مردم را بخوانید اما باور من که نمی آید چنین شود!بازهم عیب ندارد ماگفتنی های خودرامیگوییم وشنیدنش مربوط خود شما باشد. اگردرپیشرفت افغانستان وجهان کوشیدید ،موفق باشید.

ازدامنه های بابا

2009-10-31T22:39:00.009+04:30

بابا بازهم لباس سفیدش راپوشیده و باغرورتمام ایستاده است،بیخبرازاینکه فرزندانش دردامنه های اوباچه مشکلاتی دست وپنجه می زنند درحالیکه همه ای افتخاراتش را مدیون همین فرزندانش است.

سرمای زیادمشکلی است که همه ساله درهمین فصل بالای فقرمردم بامیان علاوه گردیده وزندگی این مردم راتهدیدمیکنند."دربین این مردم خانم جوانی دیده می شود که بیشتر ازدیگران خودرابه مرگ نزدیک حس میکند ، این خانم کریمه نام داردواوبه خاطرغیابت طولانی شوهرش ،درغیاب او طلاق گرفته وازطرفی هم دراین منطقه بانبود شوهرادامه زندگی با آبرو برای زنان جوان تقریبا نا ممکن است .کریمه میگوید درمدت کمی که پیشرو دارد بایدشوهری برایش پیدا نماید واین راهی است که میشود خودش رازنده نگهداشت درغیر آن نه جای بودوباش مناسبی برای مقابله باسر مای زمستان رادارد ،نه پول کافی که مواد محروقاتی بخرد ونه هم خویشاوندان نزدیک که درمنزل آنان پناهنده گردد، تنهاباانتخاب شوهر میشود درمنزل اورفته وخودراازاین همه مشکلات که درمقابل اوقرارگرفته دورسازد. ازطرفی هم بالباس کهنه ،ابروی اخمو وچهره ای ناراحتی که اودارد(برخلاف آنچه که مردان می پسندند) بعید است تا کسی سراغ اوبرود". این یک نمونه ای است که برگزیده و اندک مشکلاتش را دراینجا تحریرداشته ام ،مردمانی هستند که مشکلاتی بیشتری رادارند اما درمغاره های این دهکده می کوشند ازچشم مقامات مستوربمانند تا حاکمانشان درنزد... خجل نگردند. دعامیکنیم :خدایاروزی شودکه کوه باباازغرورش بکاهد وبجای لباس سفیدوظاهر نمایی اش که همواره مردم دامنه هایش را می آزارد،لباس سبزباآغوش گرم وبهاری مردمش وبخصوص تهی دستان را گرفته وشاخه های از گل سرخ تقدیم کند. آمین

متوجه باشید که ازمشکلات شاگردان دایکندی کسی چیزی نفهمد تامبادارییس صاحب معارف دایکندی ...

2009-10-29T18:38:00.008+04:30

ساعت 6:39 دقیقه بعد ازظهر است وحدودا یک ونیم ساعت پیشتربود که زنگ تلفنم بصدا آمد ووقتی گفتم الو صدای که قطع ووصل میشد گفت :الومدیر نشرات تلویزیون بامیان هستی؟ گفتم: بله گفت :من رییس معارف دایکندی هستم وفعلا هم ازدایکندی بتماس شدم گفتم: سلام رییس صاحب رییس معارف دایکندی گفت:شاگردانی که از ولایت دایکندی بخاطرامتحان کانکوربه بامیان آمده امروز تعدادی شان امتحان راسپری نموده ومشکلاتی هم بخاطر دوربودن راه وبخاطربودوباش دربامیان داشته اند گفتم: منهم امروز مصاحبه ای را دررابطه به مشکلات این محصلین داشتم . رییس معارف دایکندی گفت:نه به نظرم من درست شمارا فهمانده نتوانستم ،منظورم اینست که امکان دارد شاگردان دراین مصاحبه بااحساس این مشکلات شان را بیان نموده باشند وخواهش می کنم تا سانسوری دراین مصاحبه داشته باشید ونشرننمایید. ومن هم بخاطراینکه ریس معارف دایکندی مسئولیتش زیرسوال نرود ازمشکلات که این شاگردان دارد چشم پوشی می کنم و نمی گویم که درسرمای 7درجه زیرصفربامیان این شاگردان مجبورند تادراتاقهای نیمه مخروبه وبدون درو پنجره ، بدون کدام البسه خواب شبهاراسپری نمایند ویا اینکه امتحان کانکورشروع شده وشاگردانیکه بایداین امتحان راسپری نمایند تاحالاازامتحان بی خبردردایکندی اند وحتاازبرگزاری امتحان برایشان اطلاع داده نشده . آقای عبدالبهین حسینیان معین وزارت تحصیلات عالی قسمی خودرادلسوز این مردم نشان داده ومی گوید "ماامتحان رابخاطری دوروزمیگیریم که اگرآنعده شاگردانی که تاحال ازبرگزاری امتحان بیخبراند فردا درامتحان حاظرگردند". همین لحظه که اینهارامینویسم هواتاریک شده و صدای خسته ای ازبیرون بگوشم میرسد ومیبینم که یک دختر بالای سرش بشکه ای آبراحمل می کند میپرسم شماکی هستید؟ میگوید ازشاگردان که بخاطر امتحان کانکور ازدایکندی امده هستم واتاق ماآب نداردبادیگرهم اتاقی هایم پیشک انداختم تا باید اب بیاوریم وکم شانسی نام من برامد بخاطر رییس صاحب معارف دایکندی هیچ یک ازاین مشکلاتی را که این شاگردان دارند بکسی نمی گویم . اگرشما هم ازمشکلات این شاگردان چیزی میدانید بخاطرموقعیت رییس صاحب معارف دایکندی به کسی چیزی نگویید تا مبادا مردم ازبی احساسی او و...درقبال این شاگردان اطلاع یابند.

امتحان کانکور1388دربامیان

2009-10-29T14:43:00.004+04:30

امتحان کانکور فارغین صنوف دوازدهم ولایات بامیان و دایکندی که طی دو روز اخذ میگردد امروز با حضور داکتر حبیبه سرابی والی ولایت بامیان و دکتر عبدالبهین حسینیان معین وزارت تحصیلات عالی و هیئت همراهشان در ساحه پوهنتون بامیان آغاز گردید.در امتحان امسال تعداد 1839 تن از فارغین اناث و ذکور مکاتب بامیان و دایکندی شرکت ورزیده اند . داکتر حبیبه سرابی والی بامیان در رابطه به نحوه برگزاری و شفافیت امتحان گفت : امتحان کانکور در بامیان همانند سالهای گذشته در یک فضای بسیار آرام برای شاگردان و کسانیکه امتحان میگیرند ، برگزار گردیده و جریان دارد. دکتر عبدالبهین حسینیان معین وزارت تحصیلات عالی ورئیس هئیت اخذ امتحان وزارت میگوید در حوزه بامیان 1839 نفر شرکت نموده اند که نصف آن امروز امتحان میدهند و نصف دیگر آن فردا امتحان خواهند داد و آنعده شاگردان دایکندی که بنا برمشکلات ترانسپورتی تا هنوزدرمحل امتحان نرسیده اند امیدواریم تا فردا حاضرگردند.قابل یاد آوری است که بامیان یکی ازولایات سردسیرو دارای راه های صعب العبور بوده و همه ساله امتحان کانکور ازسایر ولایات پیشتر اخذ می گردد.

سفرسفیرامریکادربامیان

2009-10-29T12:21:00.003+04:30

دیروزصبح هواپیمای "سفیرامریکا درافغانستان"،درمیدان هوایی بامیان نشست وفوراسفیرصاحب درمقرپی آرتی بامیان تشریف برد،بعدازیک جلسه خصوصی که باپی ارتی داشتندبه قمندانی امنیه بامیان یک سری زدندوبعدش هم درتعمیر ولایت بامیان رفته ومستقیم داخل سالون غذاخوری شدند که بعدازیک ساعت ازسالون بیرون گردیده وپیش تعمیرولایت درکنارخانم اش که یک چینای امریکای است ومحترم داکتر حبیبه سرابی والی بامیان ایستاده شد تاازشرخبرنگارانی که درآنجا منتظربودندخودرا خلاص کند،اوطبق معمول ازهمکاری های کشورش درقبال افغانستان وبامیان سخن ایراد نموده ومردم افغانستان رایکبار دیگربااین سخنانش مدیون احسان ولطف خود وکشورش ساخت ازجمله سرک مشهوربامیان(که بعدازقیرریزی مردم روی ان راکاهگل نموده بودند)رانمونه همکاری های شان قرارداد کمی هم ازخودش تعریف نموده ورشته تعریف وتمجید رابخانم خود داد تا مبادا او آزرده گردد،خانم سفیر صاحب همچنان باقصه نمودن یک خاطره اش وانمودکردکه او هم آدم خیلی خوب است وحتی یکبار مشکلات چندتا معلم را باخلیلی مطرح نموده بود،رشته سخن به والی بامیان رسید اوهم به رسم مهمان نوازی افغانی گفت که فشرده اش این میشود:اینها آدم های خوب هستند کشورشان همچنان خیلی خوب است،امروز قدم رنجه نمودندبه بامیان آمده ومارامدیون لطف واحسان خود ساختند سپس به شفاخانه بامیان رفته ودرانجا همچنان گفتنی های خودشان راگفتندوحرف مردم که درانجاجمع شدند ناشنیده به میدان هوای رفته سوارهواپیمایشان گردیده وبعدازان هم هواپیمابه هوابالاشدوکوچکتروکوچکترشدتااینکه مانندیک صفرگردیده وناپدیدشد. که خدای ما،خدای خودشان وبودا حافظ شان باشند. حالا که خودشان رفته اندوکمان لبخندهای مهمان نوازی مردم هم کمی برعکس شده ،درگوش همدیگرشان می گویند :"مردکه موی زرد امریکای چکار آمده بود"؟باز درجواب همدیگرشان میگویند :"کدام کاری که نداشت حتما مانند دیگر مقامات چکر آمده بودند." واین هم سخن من"گفتیدکه کشور افغانستان رابدون جنگ وآرام می سازیدحالاهم جنگ وهم کشتار مردم بی گناه را چند برابر ساخته اید،افغانستان رایک کشور گدادرجهان معرفی نمودیدومردم افغانستان رابخاطرفرمانبرداری بگونه ای محتاج خودساخته اید مردم افغانستان عاشق قیافه ای شما نیست که هربارتعریف خودوکشور خودتان رامی کنید وبس... اگرگداراپول نمیدهیدبخاطرتمسخرشان دست خالی ازجیب تان بطرف شان دراز نکنید.

رقابت ویا جنگ گلادیاتوران افغانی برای رسیدن به ریاست جمهوری افغانستان

2009-10-24T21:52:00.006+04:30

حدود 1700سال قبل بعضی ازکشور های جهان همچوجنگ هاراتجربه می کردند و این نوع جنگها تنها برای جنگنده ها، جنگ محسوب می شد چون یا حریفشان را می کشتند ویا اینکه توسط حریف کشته می شدند امابرای متباقی مردم یک نوع بازی ویا نمایش بیش نبود. باپیش رفت جهان این نمایشها نیز شکل پیش رفته تری را بخود گرفته وصحنه های این نمایشها نیزبزرگتر حتی به پیمانه یک کشورگردیده است. اینبار نمایشی خیلی جالب وحساس درصحنه دایر گردیده چون دوقهرمان که متباقی حریفانشان را مغلوب نموده باهم به جنگ پرداخته وازطرفی هم تماشاچیان همواره دست میزنند وفریاد می کشند ... که این عمل بالای گلادیاتورها تاثیرزیاد نموده وجنگ راشدید تروحساستر میسازند.ازطرف دیگرهرگاه یکی ازاینها ببازدباخت بزرگی را برای صاحبش متقبل خواهدشد،پس بایدبکوشند.

سفرآقای پشتون وزیرشهرسازی افغانستان درولایت بامیان به منظورسرعت بخشیدن درروندتطبیق ماستر پلان شهری این ولایت

2009-10-23T17:00:00.002+04:30

وی که در راس یک هیات 15 نفری انجینران وزارت شهرسازی قراردارد، گفت :هدف از این سفرش ارزیابی از پلانهای تفصیلی شهر بامیان می باشد وهمچنان افزود در تطبیق پلان های شهری بامیان مشکلات به وجود آمده که در مورد بیرون رفت از این وضعیت نشست های با مردم ،متنفذین وارگانهای ذیربط صورت میگیرد . وزیر شهر سازی از عدم پیشرفت پلان تفصیلی بامیان سخن در میان آورده گفت: یکی از چالشها ومشکلات عمده که در تطبیق پلان های شهری در بامیان وجود دارد انتقال نیافتن میدان هوائی از ساحه ای ماستر پلان شهر است که روند تطبیق ماستر پلان شهر بامیان را کند کرده است اومیگوید:دراین سفر مشکلات را ارزیابی کرده تا راه حلی برای آن پیدا نمایند. اما آقای جواد ضحاک ریس شورای ولایتی بامیان تطبیق نشدن ماستر پلان شهری بامیان را نا شی از کم کاری دولت مرکزی دانسته گفت وقتی بودجه های انکشافی به این ولایت نیاید چگونه می شود که شهر ساخت؟ این درحالیست که ازروی کار آمدن دولت کرزایی تا کنون همه ساله بعضی وزیران، روئسا ومقاماتی که دیگر بهانه ای برای سیاحت ازبامیان راندارند به همین دلایل به بامیان می آیند، اماتاحال کدام خدمات قابل ملاحظه ای رادراین ولایت انجام نداده اند.مردم این ولایت که ساده وخوش باورندهربارازامدنشان تقدیرنموده ودرآرزوی شهرشدن بامیان اند گاهی هم نمی اندیشند که افغانستان وجهان درفکر اینست تا چگونه ولایت بامیان ومردم آنراراباستانی نگهدارندتا حداقل یک گوشه جهان رامانند قرون اولیه داشته باشند تاسیاحان ازدیدن این منطقه و مردم آن،زندگی انسانهای اولیه را تصورکنند،که نمونه ای آن را میتوان گفت همین غارنشینان بامیان اند .اگرمسئولین درتلاش شهرسازی میبودند که اجازه ساخت وسازبلند منزل هاوساختمان هارا به خوداین مردم میدادند!.

آهای مردم جهان "صلح خیلی خوب است"

2009-10-23T16:44:00.004+04:30

این فریاد مردم بامیان است. از مدت 8سال به این طرف دیگرتاخت وتازهای جنگ جویان دراین ولایت نیست ،دراین اندک زمان مردم بامیان شیرینی صلح راتجربه نموده واینک به گونه های مختلف می خواهند این شیرینی راتنها ننوشیده بلکه با همه مردم جهان شریک بسازند.دیروزنیزفریادی ازگوشه بازاربامیان بلندشد که این بار به تعدادده نفردرپارک صلح بامیان خیمه ای برافراشته بودند .درراس این تیم ده نفری عبدالحی 13 ساله قرارداشت،اوپدرش رادرزمان طالبان از دست دا ده است ومیگوید ما اینبارمیخواهیم صدای صلح را بگوش اوباما که خود برنده جایزه صلح است برسانیم وبه اوبگویم :صلح که ما می خواهیم صلح ضدجنگ وکشتن وصلح جهانی است .

اعمارکمپ برای بودو باش سیاحان دربندامیر

2009-08-10T19:19:00.004+04:30

قراراست یک کمپ برای بودوباش سیاحان درپارک ملی افغانستان(بندامیر)ساخته شود. روزدوشنبه 19اسد 1388کارساخت این کمپ توسط محمدنادرفهیمی معاون ولایت بامیان افتتاح گردیده واین پروژه درساحه یک ونیم جریب زمین بابودیجه 43هزاردالرامریکای اعمار خواهد شد.

پولیس نظم عامه موفق شدندتاحداکثر یک ساعت بی نظمی رادربازاربامیان ایجادکنند

2009-08-07T20:21:00.005+04:30

دیروزبعدازهشت سال برای اولین بارصدای فیرتفنگ دربامیان شنیده شد، شاهدان عینی می گویندکه درگیری پولیس نظم عامه بادوکانداران وصاحب هوتلی بوده که علت درگیری راندادن پول غذاوبعضی چیزهای که ازدوکانداران خریداری نموده بودند،عنوان می کردند. مدت پنج روزاست که دو موترپولیس نظم عامه ازکابل به بامیان آمده ودنبال بی نظمی می گردند. به نظرمن وزیرصاحب وزارت داخله این نوع پولیس هایشان رابه ولایات ناامن بفرستدبهتراست

عجب بی خبری است دراین روزها!

2009-08-06T21:43:00.000+04:30

دیروزیک بچه سیاه چهره که خودیشه نسیم فکرت معرفی میکرددربامیان آمده وتعداد ی از بچه هاره دوریک میزجمع کرده بود وبلاگ نویسی یاد میداد،درخاتمه ساعت درسی برای هر اشتراک کننده وظیفه دادکه سراز همان ساعت تافردای آن روزیک خبررانوشته ودرکلاس بیاورند.من سرازهمان لحظه ازکلاس بیرون برامدم هرچندشهرکوچک بامیان راگشتم وهرچندکوشیدم خبری رانیافتم که بدردم بخوردچون همگی آرام وسربزیرمصروف کارهای شان بودند،تازه رنج ومشکلات خبرنگاران بامیان که همین بی خبری بود احساس می کردم بلاخره خسته وزله به اتاقم رفتم وازغصه ای بی خبری،شب نان دردهانم به خواب رفتم. ناگهان صدای فیراسلحه راشنیدم وازخوشحالی اینکه شاید کدام خبری باشد نزدیک بال وپردرآورده بودم وقتیکه بیرون برآمدم دیدم باز همان جنگ وآتش وبوی سوختگی ... دردلم می گفتم کاش دوباره همان بی خبری می شد ...یکدفعه صدای زنگ ساعت بلند شدونورخورشید ،سفیدی روزوهمان بی خبری وبی سوژگی دوباره تکرارشد،.کاغذوقلم رابرداشتم تاچیزهای راکه درخواب دیده بودم بنویسم تا مبادادربیداری آن راازیادببرم هرچند تلخ بوداما برایم ارزش داشت بخاطراینکه برای دیدن این خواب هم وقت من ضایع شده بود وقسمت از گذشته ای من محسوب میشد.

دستگیری یک فرمانده طالبان دربامیان

2009-07-19T21:36:00.008+04:30

یک فرمانده ارشدطالبان بعدازیک برخوردمصلحانه باپولیس، درمنطقه غندک ولایت بامیان دستگیرشد ملابرهان درحالی توسط پولیس دستگیرگردیدکه باانفجاردادن سه حلقه ماین وچندفیرراکت بالای ولسوال شیبروقوماندان امنیه این ولسوالی حمله نموده که بعد ازچهارساعت برخورد،ملابرهان توسط پولیس دستگیرشد. ملابرهان یکی ازفرماندهان ارشدگروه طالبان است که وی رهبری انفجارات تروریستی دربامیان رابه عهده داشت.

افتتاح لیسه بام سرای

2009-07-19T21:36:00.007+04:30

لیسه بام سرای بامیان باکمک اداره یو نسیف بابودیجه 37هزار دالر امریکای که دارای چهار صنف درسی ودواطاق اداری می باشدتوسعه پیدا کرد. معلم رضا ادا ریس معارف بامیان گفت تعمیر های سا بقه مکاتب درولایت بامیان نیاز فعلی شاگردان را مر فوع نساخته ونیاز به توسعه دارد.

درلیسه بام سرای بامیان بیشتر ازهشت صد نفر شاگرد ازصنف اول تا صنف یازدهم تحت آموزش اندکه با گشایش تعمیرجدیداین لیسه، تا حدزیاد مشکلات شاگردا ن ازاین ناحیه مرفوع خواهد شد. دریک خبردیگر .

ازروز مزرعه دربامیان تجلیل به عمل امد.

2009-07-19T21:36:00.005+04:30

محفل به همین خاطر درفارم تحقیقاتی زارعتی ملا غلام درمرکز بامیان دایرشد که دران ریس زراعت ولایت بامیان وتعداد از مسئولین ودهاقین ازمرکز بامیان اشتراک نموده بودند. دراین فارم تحقیقاتی بیشتر از 2نوع گندم ،27 نوع کچالو، 10نوع سایبن ویک نوع عدس به طور امتحانی کاشته شده که بعضی ازانها نتایج خوبی داشته .

کشت های که نتیجه خوب داشته درسال اینده تکسیر نموده و بدست رس دهاقین بامیان قرار خواهد گرفت . فارم تحقیقاتی ملاغلام باداشتن 34 جریب زمین که 24 جریب برای کچالو و10 جریب ان برای نهال های مثمر وغیر مثمر استفاد ه میشود.

اتحادیه دهاقین وسبزیکاران دربامیان افتتاح گردید

2009-07-19T21:36:00.000+04:30

وهدف این اتحادیه رشدوبازاریابی محصولات زراعتی دربامیان خواهدبود.

جلسه شورای علمای شیعه دربامیان

2009-07-16T21:59:00.000+04:30

جلسه شورای علما شیعه درارتباط به انتخابات درمسجدرهبرشهیدولایت بامیان برگزارشد که در این جلسه موضیع گیری شورای علما درقبال برگزاری انتخابات ریاست جمهوری وشوراهای ولایتی مورد بحث قرارگرفت ودرنتجه تصویب گردید که علما درکمپاین ریاست جمهوری وشوراهای ولایتی به نفع هیچ نامزد انتخاباتی کمپاین وتبلغ ازآدرس شورای علما ننمایند.وهمچنان موضوعات چون جلوگیری ازفساد اخلاقی وتبلیغ مسائل احکام واخلاق ازطریق رسانه ها و مساجد مورد بحث قرارگرفت .

پنجاه ودومین سالروز امامت شهزاده کریم آغا خان

2009-07-16T21:48:00.003+04:30

طی محفلی ازپنجاه ودومین سالروز امامت شهزاده کریم آغا خان امام چهل نهم اسماعیلی های شیعی درناحیه عراق ولسوالی ولایت بامیان تجلیل بعل آمد .

برگزاری اولین جشنواره راه ابریشم دربامیان

2009-07-16T21:08:00.003+04:30

اولین جشنواره راه ابریشم درپارک ملی کشور(بندامیر) بامیان برگزار شد . دراین جشنواره که توسط دفتر ایکوتوریزم بامیان وبنیادانکشافی آغا خان nzaid برگزارگردید . ازروزپنجشنبه هجدهم سرطان الی بیستم سرطان مدت سه روزادامه یافت وبالاترازچهار هزارنفراعم ازمسئولین دوائردولتی ، موئسسات ، سیاحان ومردم محل اشتراک ورزیده بودند. دراین جشنواره برنامه های گوناگون فرهنگی وتفریحی چون بزکشی ، اسپ دوانی ، نمایش تئاتر و موسیقی محلی اجرا گردید.